OverStortinget

Undersøkingar tyder på at så mange som ein av fem er i risikosona for å utvikla ei spiseforstyrring eller har eit problematisk forhold til mat og kropp, og at heile ein av ti vidaregåandeelevar kan ha ei spiseforstyrring. I ein skuleklasse på 30 vil det kunna vera 6 elevar med eit problematisk forhold til mat og kropp, og 3 vil kunna utvikla ei spisesforstyrring. For jenter er talet endå høgare. Det viser litt av omfanget. Altfor mange familiar er akkurat no på sjukehus eller i eigen heim og i ei krise fordi ein son eller ei dotter slit med alvorleg eteforstyrring, som er den mest dødelege av dei psykiske lidingane. I media har nokre av desse stått fram. Vi har lese hjarteskjerande historier om barn og familiar i ein livstruande situasjon, om kampen for å verta frisk, som kan ta lang tid, og om kampen for å få i seg nok næring, slik at dei klarar å overleva. Eg trur det er vanskeleg å forstå kva desse ungane og familiane går igjennom, utan å ha sett det på nært hald eller opplevd det sjølv. Ei av dei som har stått fram, er Linn og hennar familie, som vi kunne lesa om på NRK 25. januar. Halden Arbeiderblad skreiv i fjor sommar om Emilie og hennar sterke vitnesbyrd om ein kvardag prega av sjukdom og manglande oppfølging. Eg vil takka familiane som har stått fram. Dette er veldig krevjande, ikkje berre for dei som har sjukdomen, men òg for foreldre, søsken og vener. Gjennom medieoppslaga kjem det sterk kritikk mot helsevesenet. Det er kritikk mot at pasientar vert skrivne ut for tidleg, at dei opplever for dårleg oppfølging og ein meiningslaus kvardag på sjukehus, og at foreldre kan oppleva at eit for stort ansvar vert lagt over på dei. Det er foreldre som fortel om eit helsevesen som i dag ikkje klarar å gi den hjelpa ein treng for at ungdomen skal koma seg ut av spiseforstyrringa. Dei fortel om tallause innleggingar, psykolog- og behandlingsopplegg. Dei har erfaring med at dei ulike instansane ikkje snakkar saman, og med ei helseteneste med for lite kompetanse og ressursar. Det vert etterlyst ein heilskapleg plan for behandlingsopplegg, og dei kritiserer at mange mister plassen dei har fått, for tidleg. Frå Rådgivning om spiseforstyrrelser, ROS, får vi rapportar om liknande historier frå heile landet. Det er lange ventetider sjølv for å få lågterskelhjelp, som i ROS. Vi får høyra om svingdørspasientar som vert skrivne ut, men ikkje er friske og vert dårlege igjen. ROS meiner vi er nøydde til å bruka meir ressursar på å førebyggja og på å behandla. No har helseministeren i ein kronikk på NRK sagt at barn med spiseforstyrring skal få god hjelp, foreldra òg. Det er oppretta ei nasjonal kompetanseteneste som skal sikra at helsepersonell over heile landet får oppdatert kunnskap. Helsedirektoratet har òg utvikla ei nasjonal retningslinje for behandling av spiseforstyrringar. Statsråden forsikrar om at tenestene tar spiseforstyrringar på alvor, og at ei ny helsereform skal sikra at tenestene snakkar betre saman om pasientane. Samtidig som helseministeren lovar at helsetenestene skal ta spiseforstyrringar på alvor, skal det kuttast om lag 20 mill. kr ved regional seksjon for spiseforstyrringar ved Oslo universitetssjukehus. ROS, som driv rådgiving, har måtte seia opp folk, trass i at det er stor pågang og venteliste sjølv for eit lågterskeltiltak. Mi uro er at det verkar langt frå det helseministeren lovar i sine uttalar, til det som er realiteten for mange som har ei alvorleg spiseforstyrring. Spørsmålet mitt er korleis helseministeren meiner det kan verta meir hjelp til dei barna og familiane som slit, med færre årsverk i tenestene, og kva regjeringa gjer for å betra førebygging og behandling ved anoreksi og andre spiseforstyrringar.