Linda Monsen Merkesdal

Møte tirsdag den 24. februar 2026 kl. 10

47:17]: For å nå måla i Parisavtalen må verda kutta utslepp raskare enn i dag. Noreg skal ta sin del av ansvaret, og klimanøytralitetsmålet er eit viktig verktøy for å sikra at me bidreg meir enn det som følgjer av våre ordinære forpliktingar. Dette målet blei vedteke av Stortinget i 2016 med brei einigheit, som ein del av ratifiseringa av Parisavtalen. Arbeidarpartiet stod bak, for me meiner at Noreg skal vere eit land som både kuttar utslepp heime og bidreg til utsleppsreduksjon globalt. Det er dette klimanøytralitetsmålet handlar om. Forslaget om å oppheva målet vil svekkja norske klimaambisjonar. Det er eit brot med den linja Stortinget har stått samla om i snart 20 år, og Arbeidarpartiet meiner at ei så stor endring krev eit solid avgjerdsgrunnlag. Det har me ikkje no. Regjeringa har vore tydeleg på at ho vil koma tilbake til Stortinget når ho veit meir om utsleppsutviklinga, og om korleis kvotane i marknaden under Parisavtalen artikkel 6 vil fungera etter 2030. Å fjerna målet før dette arbeidet er gjort, er etter vårt syn både for hastig og uansvarleg. Noreg bidreg allereie i store utsleppsreduksjonar i utviklingsland gjennom samarbeid under artikkel 6. Dette er tiltak som er dokumenterte og verifiserte, og som ikkje ville ha skjedd utan norsk innsats. Dei utløyser private investeringar og styrkt energisikkerheit, og dei bidreg til grøn omstilling i land som treng det. Dette er ikkje symbolpolitikk, det er konkrete utsleppskutt og eit viktig supplement til arbeidet me gjer her heime. Noreg har ingen tradisjon for å trekkje tilbake klimamål før arbeidet er i gang. Det vil senda uheldige signal internasjonalt og svekkja truverdet vårt som ein pådrivar i klimapolitikken. Arbeidarpartiet meiner difor at klimanøytralitetsmålet må liggja fast. Det representerer eit sjølvstende og ein nødvendig ambisjon for vår norske klimapolitikk, og det er eit ansvar me ikkje bør løpa frå.

Møte torsdag den 5. februar 2026 kl. 10

03:11]: Det er tydeleg at representanten Sivertsen ikkje har fått med seg at arbeidet med elektrifiseringa av Melkøya allereie er godt i gang. Rundt halvparten av prosjektet er gjennomført, og over 15 mrd. kr er bundne opp i kontraktar og investeringar. Dette er ikkje eit prosjekt på teiknebrettet. Dette er eit prosjekt som byggjast av fagfolk i heile landet akkurat no. For Arbeidarpartiet er dette enkelt: Noreg skal lykkast med å utvikla petroleumsnæringa, kutta utslepp og sikra arbeidsplassar. Då må me ha stabile og føreseielege rammevilkår. Stortinget har fatta vedtak, og når næringslivet har inngått milliardkontraktar i tillit til staten, står me ved det. Alt anna hadde vore eit brot med den føreseielegheita Noreg er kjend for og avhengig av. Å stoppa Melkøya ved å ta tilbake utdelt straum løyser ingen verdas ting – ikkje kraftmangelen i Finnmark, ikkje klimautsleppa, ikkje utfordringane for reindriftsnæringa, og det løyser definitivt ikkje Europas behov for å fasa ut russisk olje og gass. Det einaste det ville skapt, er eit Noreg som framstår som eit land det ikkje går an å stola på. Det som verkeleg forundrar meg i denne saka, er kor lite næringsvennleg Framstegspartiet framstår. Eit parti som tidlegare har snakka om føreseielegheit for industrien, bidrar no til å skapa usikkerheit langt utanfor Noregs grenser. I spørsmålet om grøn omstilling, kraft, EØS og no Melkøya, teiknar FrP eit bilde av Noreg som eit land det ikkje er trygt å investera i. Det bildet må me snu. Det er difor ein tryggleik å sjå at SV står støtt som eit føreseieleg klimaparti denne saka. Det viser at det går an å ta klimautfordringane på alvor og samtidig sikra arbeidsplassar. At MDG og FrP har funne saman i ein allianse som vil avvikla norsk olje- og gassindustri, framstår underleg. At MDG ønskjer å avvikla olje og gass raskare, er dei heilt opne og ærlege om – det er ikkje nokon overraskingar i det – men at FrP legg seg på den same linja, overraskar meg. Det betyr jo akkurat det MDG seier: Oljenæringa vil måtte stengja 30 år før tida om me ikkje gjennomfører dette prosjektet.

Møte torsdag den 29. januar 2026 kl. 10

44:54]: Arbeidarpartiet er oppteke av ei rettferdig og effektiv klimaomstilling – samtidig som me skal bruka dei nødvendige verktøya for at det ikkje plutseleg skal bli ein drastisk auke i f.eks. drivstoffprisane som ein konsekvens av ETS 2. Arbeidarpartiet ønskjer å understreka at Noreg kan søkja om midlertidige unntak og kompensera gjennom andre avgifter eller ordningar om det skulle bli nødvendig. EU har vedteke utsett ikrafttreden av kvotesystemet med eitt år, til 1. januar 2028. Og EU-kommisjonen har føreslått ei rekkje tiltak for å sørgje for at kvoteprisen held seg på ønskt nivå ved lansering og for å sikra prisstabilitet etter implementering. Noreg vil som følgje av dette også få betre tid til å førebu og tilpassa seg dei nye regelverka. Arbeidarpartiet er oppteke av at Noreg skal nå klimamåla sine på ein rettferdig måte. Vi skal kutta utslepp utan å velta byrda over på vanlege folk. Difor vil eg rosa regjeringa for arbeidet med klimatiltaka.

Møte torsdag den 29. januar 2026 kl. 10

24:24] (ordførar for saka): La meg først takka komiteen for eit godt og konstruktivt arbeid i behandlinga av denne saka. Komiteen har gjennomført skriftleg høyring i saka, og 13 høyringsinnspel er mottekne. Det viser eit breitt engasjement og understrekar viktigheita av temaet. Dokument 8:3 S frå Venstre inneheld heile 42 ulike oppmodingsforslag og vedkjem fem departement: Finansdepartementet, Energidepartementet, Klima- og miljødepartementet, Kommunal- og distriktsdepartementet samt Samferdselsdepartementet. Klima- og miljøministeren viser i svarbrevet sitt til at det er innhenta vurdering frå ansvarlege statsrådar. Komiteen peiker på at forslaga tek utgangspunkt i Noregs klimamål og internasjonale forpliktingar. Det blir løfta fram moglegheiter knytte til utsleppsreduksjon, verkemiddelbruk og styring, og det blir presentert alternativ for utsleppskutt i fleire sektorar, bl.a. industri, transport og arealbruk. Forslagsstillarane understrekar behovet for meir effektiv ressursbruk og ein overgang til sirkulærøkonomi. Som eit av Arbeidarpartiets medlemer av energi- og miljøkomiteen vil eg seia at Arbeidarpartiet støttar intensjonen i fleire av forslaga, og viser til at mange av dei allereie er under utgreiing eller inngår i igangsett politikk.

Møte torsdag den 8. januar 2026 kl. 10

29:22]: Eg takkar for svaret. Representanten var sjølv inne på det geopolitiske bildet vi står i i dag, så omstillinga kan kanskje ta noko lengre tid enn det vi hadde sett for oss. Eg hadde i dag besøk frå Voss gymnas, og det minner oss på at vi har ei forplikting til omstillinga som vi skal igjennom. Statsministeren har jo redegjort i dag for regjeringa sin plan for Noreg, som er både tryggleik og verdiskaping og skal vere ei rettferdig omstilling. Men det eg lurer på, er: Korleis kan Arbeidarpartiet og MDG saman bidra til ei føreseieleg og rettferdig omstilling som sikrar både arbeidsplassar og lokalmiljø i Noreg?

Møte torsdag den 8. januar 2026 kl. 10

27:32]: Eg hadde eigentleg eit anna spørsmål, men etter representantens innlegg ønskjer eg å utfordra litt på det bildet i Europa. Vi snakkar om føreseielegheit og tryggleik for folk i Noreg, og om omstilling, men det gjeld òg for menneske ute i Europa. Ein del menneske ute i Europa er òg avhengige av norsk olje- og gassproduksjon, både for å få varme i hus og for å koka maten sin. Korleis vil MDG vera med og stå for ei føreseielegheit for Europa i den tida vi står i, med tanke på energipolitikk?

Møte torsdag den 18. desember 2025 kl. 10

02:16]: Endringa me behandlar i dag, handlar om å ta vare på noko av det mest verdifulle me har: naturen vår. Målet med endringa i naturmangfaldlova er å innføra eit forbod mot nye næringsmessige uttak av myr til torvproduksjon eller andre tekniske føremål. Kvifor er dette viktig? Våtmark og særleg myr er naturens eigen karbonbank. Den lagrar enorme mengder med karbon, bidreg til klimatilpassing og er heim for eit rikt naturmangfald. Når me øydelegg myr, f.eks. ved å ta ut torv, slepp me ut store mengder klimagassar. Me mistar natur, me mistar økosystem som flaumdemping, og me svekkjer naturen si evne til å hjelpa oss i møte med klimaendringane. Forbodet me no innfører, gjeld på nye uttak. Eksisterande torvuttak blir ikkje rørte. Det gjev næringa tid til å omstilla seg. Me veit at dette er ei næring med arbeidsplassar, og me skal ta ansvar for ei rettferdig omstilling. Difor legg me opp til ei gradvis nedtrapping, og me involverer næringa i arbeidet med å utvikla gode alternativ til torv. Det finst allereie erstatningsprodukt, og me skal styrkja forsking og innovasjon, sånn at gartnarnæringa får gode løysingar. Dette er ikkje berre norsk politikk, det er eit internasjonalt ansvar. FNs klimapanel og naturpanel har understreka at ivaretakinga av myr er avgjerande for klima- og naturmangfald. Noreg må òg ta sin del av ansvaret. Eg vil understreka at restaurering av tidlegare torvuttak er viktig. Viss ikkje grøfter blir tetta, fortset utsleppa. Difor må me kombinera forbod med tiltak for restaurering, sånn at myrane igjen kan bli netto karbonlager. Dette er eit viktig skritt for å redusera klimagassutslepp, ta vare på naturen og sikra framtidige generasjonar. Det krev ansvar og vilje til å ta tøffe val. Arbeidarpartiet står for trygg styring. Me ser heilskap, og me tek ansvar.

Møte torsdag den 18. desember 2025 kl. 10

19:29]: Eg treng bistand til å forstå FrP sin politikk. Det blir fleire gonger i denne debatten nemnt at marknaden skal styre, og det blir snakka som om AS Noreg har fått kroken på døra, og at det no går nedanom og heim, trass i at vi har «all time high» eksport, spesielt frå Vestlandet. Det er nesten så me begynner å lura på om FrP har skrive sine innlegg ut frå kommentarfeltet på TikTok. Dei lyttar i alle fall ikkje til industrien, LO, NHO, Rederiforbundet eller andre, som åtvarar sterkt mot måten FrP omtalar både Enova og Innovasjon Noreg på. Eg skulle ønskje FrP kunne forklara desse marknadsmekanismane. Det blir som eit luftslott, som å opna ein butikk som skal selja sand i Sahara, for du må jo ha ein marknad som ønskjer å kjøpa produktet du skal selja – og det er der staten er med på å finna dei gode løysningane. Favorittorda til FrP i denne debatten har vore sløsing og symbolpolitikk. Dermed snakkar FrP òg ned kvar einaste industriarbeidar i heile Noregs land som er med på ulike innovasjonsprosjekt for å kutte i utslepp. Eg lurar òg på det med NORWEP, som representanten Marhaug var inne på: Er det sånn at det er nokre prosjekt som gode nok til å få subsidiar, mens andre ikkje skal få det? Er det då Stortinget som skal bestemma kven som skal få subsidiar, eller skal logikken til FrP sigra? Med det takkar eg for debatten.

Møte torsdag den 18. desember 2025 kl. 10

48:19]: Veit de – bortsett frå representantane frå denne komiteen – kva Alta Fjernvarme, Sandefjord Havnevesen, Hillevågstunet i Stavanger, Norsk Gjenvinning i Stavanger, Bioparken på Voss og Hydro Husnes har til felles? Dei har alle fått støtte og innovasjonsmidlar frå Enova, altså verkemiddel i ein aktiv nærings- og industripolitikk, som har gjort dei konkurransedyktige både i Noreg og internasjonalt. Dette er Arbeidarparti-politikk i praksis. Me stiller opp med fellesskapets verktøy for å få ned utslepp, skapa nye jobbar og sikra eksisterande industri. Bedriftene omstiller seg, både små og store, og gjer små og store tiltak for lokalsamfunna sine. Dei utnyttar ressursane betre, bruker energien smartare og kuttar utslepp. Det verkar. Kva trur presidenten hadde skjedd om Framstegspartiet sitt alternative budsjett hadde fått gjennomslag? Då hadde veldig mange av desse omstillingstiltaka aldri blitt noko av. Små og store prosjekt over heile landet ville blitt lagt ned før dei hadde fått starta. Det er konsekvensen av ein politikk som svekkjer Enova og innovasjonsordninga og ein aktiv stat som medverkar. Eg har sagt det før, og eg seier det igjen: Politikken til FrP er som «long covid», han tek sakte, men sikkert livet av industrien vår, og han rammar særleg kysten og Vestlandet. FrP seier nei til kraft og nei til utvikling, men ja til avvikling. Arbeidarpartiet meiner noko anna. I vår plan for Noreg meiner me at klima- og industripolitikken skal gå hand i hand. Me meiner at omstillinga skal vera rettferdig, at folk skal ha eit arbeid å gå til, og at heile landet skal takast i bruk. Det skjer ikkje av seg sjølv. Det krev politiske val. Eg er glad for at me har trygg styring og ei regjering som ser heilskapen, som tek ansvar for framtida, og som byggjer nye næringar samtidig som me tek vare på dei me allereie har. Det krev tøffe val, og det kan vera krevjande å stå i. Då må det faktisk vera vaksne i rommet som tek ansvar, og det ansvaret er eg glad for at våre raud-grøne vener har teke saman med oss. «Når nettene blir lange, og kulda setter inn» skal me vera glade for at det er nokon som har styring på både straum, varme og økonomi. Då er det jammen bra at regjeringa har kome med noregspris, for då veit ein kva det kostar å koka pinnekjøtet – sjølv om VG skriv noko anna om straumprisen.

Møte onsdag den 17. desember 2025 kl. 10

35:20]: Då eg såg denne talarlista, minte det meg litt om FrPs landsmøte. Derfor måtte eg koma inn og ta ordet. Det som blei framlagt no, handlar om kvardagsvegar, det handlar om beredskap, og det handlar om tryggleik for å koma heim til der ein bur. Statsråden har levert til gagns. Han har levert på rassikring, han har levert på eit av dei viktigaste prosjekta på Vestlandet – K5 og E16, med jernbane og trygg veg mellom Bergen og Voss. Det er første del av eit langt strekk som går austover, og som vil spara oss for både tid, ulukker og ferdsel. Eg skal ikkje halda denne debatten gåande lenge, men eg vil berre minna om at det låg ein NTP i bordet då me tok over regjeringskontora. Som representanten før meg sa, var det eit makkverk av eit dokument, som statsråden var nøydd til å rydda opp i. I dag har me ein plan og ei framdrift me veit vil gje oss gode samferdselsprosjekt på sikt.

Møte fredag den 5. desember 2025 kl. 9

15:30]: I motsetning til budsjetta til hei sann-hopp sann-koalisjonen, der skattelettane kjem først og løysingane etterpå, er dette budsjettet historisk. Me har sikra fleirtal med fem parti, med ein heilskapleg politikk. Politikken til opposisjonen minner meir om Oslo-vêret, med mørke, regntunge skyer for Noregs næringar, klima, innovasjon og samferdsel. Om presidenten hadde blitt med på ein køyretur på Vestlandet, gjennom ein tunnel, på vegar langs bratte fjell med sjøsprøyt på den eine sida og vatn som fossar frå fjellsida på den andre sida, ville kanskje presidenten undra seg over dei djupe merka i asfalten. Eg ville forklart presidenten at dette er stein som har rasa ned frå fjellsida, og at eg var glad for at steinen trefte vegen og ikkje folka som ferdast der. Me har dessverre òg eksempel på at det skjer frå tid til anna. Samferdselspolitikk handlar nettopp om tryggleik på veg til jobb, fotballtrening og butikken. Klimaendringane gjev oss våtare og villare vêr og aukar risikoen for ras og skred, særleg på Vestlandet. Dette er ikkje ein fjern trussel, det er kvardagen for veldig mange folk. Folk kan oppleva å reisa på butikken for så å sjå at vegen er stengd når dei skal reisa heim igjen. Skredsikring handlar òg om beredskap – for helse, for arbeidsplassar, for liv og sikkerheit for folk som bur i Noreg. Difor er eg stolt over at me i dette budsjettet har fått til ein auke på 120 mill. kr til skredsikring. Det betyr ikkje berre fine ord, det betyr pengar til konkrete prosjekt som gjev trygge skulevegar, trygge arbeidsreiser og mindre utryggleik for folk som bur i rasutsette område. Skredpunkta er kartlagde, tiltaka er klare, og no kan me starta med gjennomføringa. Dette er tydelege eksempel på kva me får til når me samarbeider raud-grønt. Eg vil spesielt takka min kollega representanten Sande og den tidlegare representanten Bjørke, og ikkje minst Vestland Arbeidarparti og alle laga, som kvart einaste år har dette som den viktigaste saka på årsmøta sine. Med Senterpartiet som budsjettpartnar veit eg at me kjem til å halda dette fokuset saman. Dette budsjettet viser kva me får til når me står samla. Me leverer tryggleik, me byggjer beredskap og tek ansvar for heile landet. La meg til slutt seia som ordføraren vår i Kvam: No er det vanlege kvardagsvegar sin tur.

Møte torsdag den 4. desember 2025 kl. 10

52:43]: Først vil eg takka interpellanten for å løfta dette viktige temaet. Som interpellanten nemnde, stranda denne gåsenebbkvalen på Sotra i 2017. Han var på jakt etter maneter og kom inn i Øygarden. Då han vart obdusert, fann dei noko heilt anna enn mat i magen. Han var stappfull av plastposar. Dette vart eit globalt symbol på marin forsøpling, men òg ei brutal påminning om kva som skjer når plasten i havet hamnar i naturen og i dyra som lever der. Plasten forsvinn ikkje, han blir broten ned til mikroplast, som spreier seg i havet, i fisk og i skaldyr, og han endar til slutt på tallerkenen vår. Når plastforureininga aukar, aukar òg risikoen for at me får plast inn i vår eigen kropp gjennom maten me et. Havet er det største matfatet vårt, og det er i ferd med å bli forureina. Heldigvis har me gode forskingsarenaer i Noreg, som f.eks. NORCE, som forskar på nettopp utfordringa med mikroplast. Då komiteen var på reise til India, var det ei sjokkerande oppleving. Me såg elver og kystområde fulle av plast. Underteikna trudde ikkje at me hadde same utfordringa i Noreg, men det har me. Langs heile kysten vår finnest det viker og berg som er fulle av plast. Det er ei stille krise, som me må ta på høgste alvor. Dette er eit globalt problem. Plast er ei handelsvare med lange verdikjeder, og Noreg kan ikkje løysa det aleine. Me må samarbeida med andre land, næringslivet og sivilsamfunnet. Det er mykje som blir gjort, men me kan gjera så mykje meir, f.eks. fremja berekraftig plastprodukt og bruk, redusera mengda plastavfall som ikkje blir gjenvunne og ikkje minst hindra at plast hamnar på avvegar. Noreg har høge mål for gjenvinning og forbod mot enkelte eingongsartiklar. Produsentansvar blir utvikla, og EU har varsla nye krav om resirkulert plast i produkt. Havet er livsviktig. Det gjev oss halvparten av planetens oksygen, absorberer 30 pst. av CO2-utslippa og er jordas største karbonlager. Om me lèt plastproblematikken veksa, set me dette i fare og matfatet vårt med det. Midt i alt dette har me fått eit sterkt symbol inn på Stortinget – vandrekvalen. Han minner oss om kampen om plast i havet, at det er vår felles oppgåve å løysa – for natur, for klima og for den framtidige maten vår. Eg vil retta ein stor takk til Stiftelsen Framtidshavet og Kenneth Bruvik for å halda dette engasjementet oppe og kunnskapen levande. Arbeidet deira utgjer ein forskjell. Og mykje av det me gjer i Noreg, verkar. Eg har sjølv vore heldig og fått delta på nokre av desse ryddeaksjonane. Det ein ser i dag, er at ein ikkje lenger finn eingongsartiklar i strandsona. Ein finn ikkje eingongssugerøyr, ein finn ikkje q-tips, ein finn ikkje bruskorkar. Politikk verkar.

Møte torsdag den 4. desember 2025 kl. 10

52:35]: Eg håpar det er i orden at eg har med meg ein rekvisitt på talarstolen.

Møte mandag den 13. oktober 2025 kl. 10

03:28]: Folk har gjeve Arbeidarpartiet tillit til å styra fordi me står for noko trygt, ansvarleg og framtidsretta. Det skal me ta vare på. Noreg er eit industriland, og det skal me fortsetja å vera, men det krev kloke val. Me må sikra at det er føreseieleg for dei som skapar verdiar. Samtidig skal me kutta utslepp, slik me har forplikta oss til. Eg er stolt av å representera Noregs største eksportfylke, men eg er også smerteleg klar over at me står for nokon av dei største utsleppa. Arbeidarpartiet har lagt fram Grønt industriløft og Grøn bok for å visa korleis me skal ta ansvar, kutta utslepp og skapa arbeidsplassar. Dette handlar ikkje om symbolpolitikk; det handlar om industri, eksport og framtidig verdiskaping. Me skal gjera dette på tvers av ulike sektorar. Ta f.eks. Northern Lights på Kollsnes, som har skapt over 900 årsverk – med staten som pådrivar. Langs kysten på Stord, i Bjørnafjorden og på Voss investerer investorar i biogass, grøn skipsfart og batteriteknologi, nettopp med hjelp av statlege verkemiddel. Dette gjev oss nye næringar. Slike prosjekt hadde ikkje vore mogleg med politikken til FrP. Dei kallar CO2-lagring og havvind for sløsing, dei vil fjerna heile verkemiddelapparatet og overlata det til marknaden. La oss vera ærlege: Utan staten, ingen Northern Lights, utan støtte, ingen fart på omstillinga. Omstillinga er på full fart framover. Me ser det innan havbruk, landbruk og olje- og gassnæringa. Me vil ikkje gjera som FrP og gå baklengs inn i framtida. Der FrP skapar usikkerheit, sørgjer me for trygg styring. Arbeidarpartiet spelar på lag med industrien og arbeidsfolk, og me trur på ein stat som stiller krav, men også stiller opp. Det er slik me byggjer framtida. For å kutta klimautslepp er me nøydde til å ta nokre vanskelege val og gjera prioriteringar som skal stå seg over tid, for framtidige generasjonar. Stans i vedteken politikk og utgreiingar fører ikkje til klimakutt. Hovudinteressa til FrP er å stansa alle klimatiltak, men det ville seia at det er kroken på døra for både Vestlandet og industrien i Noreg.

Møte mandag den 13. oktober 2025 kl. 10

59:14]: La meg starta med å gratulera både presidenten og representanten med nye, viktige verv. SV er, som Arbeidarpartiet, oppteke av å kutta i utslepp. Me har sett at det er kome inn fleire ulike forslag om å stansa bl.a. elektrifisering. Vegen til lågutsleppssamfunnet må skje på ein trygg måte, der vi sikrar både arbeidsplassar, næringsliv og verdiskaping i heile landet. Tiltak som faktisk gjev utsleppskutt, er bl.a. elektrifisering av sokkelen og investering i grøn industri. Dette krev vanskelege avvegingar og prioriteringar. Då lurer eg på: Korleis vil SV stå opp mot FrP for å sikra at rammevilkår blir gjennomførte, og at me får raske og reelle utsleppskutt?