Åse Kristin Ask Bakke

Møte torsdag den 12. februar 2026 kl. 10

19:21]: Eg meiner fellesskulen er vårt første konkurransefortrinn. Her møtast barn og unge, uavhengig av bakgrunn, utgangspunkt eller interesser, i same klasserom for å lære av kvarandre og med kvarandre. Fellesskulen har etter mitt syn alltid hatt ei viktig rolle i samfunnet vårt, men når verda er uroleg, ordskiftet er skarpare og motsetningane teiknar større, meiner eg at denne rolla blir endå viktigare. Det har ein verdi at elevar med ulik bakgrunn møtest i same skule, at barn og unge som elles kanskje aldri ville bli kjende, blir kjende med kvarandre, får nye perspektiv og lærer av erfaringane til kvarandre. I eit verdssamfunn der mange prøver å skape eit skilje mellom oss og dei, er fellesskulen vårt fremste konkurransefortrinn For å gjere det klart: Som det kjem fram av saka, støttar ikkje Arbeidarpartiet forslaget vi diskuterer i dag om å liberalisere privatskulelova. Etter vårt syn er det viktig å hegne om fellesskulen, og også at private tilbod kan vere eit godt supplement fleire plassar. At lokale og regionale folkevalde kjenner sitt lokalmiljø, sin situasjon, sine utfordringar og moglegheiter best, er ingen hemmelegheit, det er heilt openbert. Dei endringane som blei gjorde i privatskulelova i 2023, som Venstre føreslår å fjerne, hadde bakgrunn i eit ønske om meir lokaldemokrati. Det går ut på at vertsfylket eller vertskommunen sin uttale skal bli lagt vesentleg vekt på. Det er ikkje nokon vetorett, og det er framleis mogleg å endre privatskular, sjølv om det ikkje er støtte for det lokalt. Arbeidarpartiet står for det regjeringa gjorde i 2023, og meiner det var ei viktig og riktig endring i privatskulelova. Vi har mange utfordringar i norsk skule i dag, men ei for streng privatskulelov er ikkje ei av dei. Arbeidarpartiet er meir opptatt av å jobbe for meir og betre læring, sikre betre balanse mellom bok og skjerm og å gjere undervisinga meir praktisk og variert. Her er vi allereie i gang, samtidig som mykje står att. Eg er glad for at vi har ei Arbeidarparti-leia regjering som tek tak i dei store utfordringane i skulen og jobbar for at ungane våre både lærer meir og betre.

Møte tirsdag den 13. januar 2026 kl. 10

50:01]: På vegner av saksordførar Julia Eikeland vil eg takke komiteen for samarbeidet i saka og vil òg takke forslagsstillarane for å løfte debatten om korleis vi skal styrkje ferdigheitene til elevane. Lat meg ta Arbeidarpartiet sitt syn i saka og starte med at grunnleggjande ferdigheiter er heilt avgjerande for læring, utvikling og deltaking, både i skulen og seinare i samfunnet. Difor må skulen støtte utviklinga av desse ferdigheitene i alle fag gjennom heile opplæringsløpet. For Arbeidarpartiet er dette eit spørsmål om kva fellesskapsskulen skal vere, og kva for like moglegheiter dei skal få. Alle barn skal få eit godt grunnlag for å meistre skule, arbeid og livet vidare. Difor må eg understreke at det allereie er sett i gang omfattande og langsiktig arbeid for å styrkje dei grunnleggjande ferdigheitene til elevane. Regjeringa har lansert leselyststrategien Sammen om lesing for perioden 2024 til 2030. Dette er eitt døme på store og målretta satsingar med betydelege middel for å styrkje leseferdigheita og skape meir leselyst blant barn og unge. I tillegg er det sett i gang arbeid med nye og betre verktøy for å kartleggje, for å styrkje innkjøpskompetansen hos skuleeigarane og betre balansen mellom digitale og trykte læremiddel. Vi må vere ærlege om at det tidlegare har vore ei massiv, ukritisk digitalisering i skulen som har gått føre seg for lenge. Difor tar vi dei fysiske lærebøkene tilbake igjen i klasseromma, noko eg meiner er heilt riktig å gjere. Samla sett viser dette at regjeringa allereie jobbar systematisk for å styrkje kvaliteten i skulen og dei grunnleggjande ferdigheitene. Og når så mykje arbeid allereie er i gang, meiner eg at forslaga som fremjast i dag, i liten grad eigentleg tilfører noko nytt. For ein god skule handlar først og fremst om menneska som er der, ikkje om fleire testar for testane si skuld. Det handlar om å ha nok lærarar i klasserommet, om å styrkje laget rundt elevane slik at fleire blir sett tidlegare og får den hjelpa dei treng. Vi må ha ein skule som gir tryggleik, meistring og framtidstru, ein skule der lærarane har tillit og handlingsrom, og der fellesskapet stiller opp når elevane treng ekstra støtte. Målet deler vi nok alle, usemja handlar om vegen dit. I Arbeidarpartiet meiner vi løysinga ligg i å byggje vidare på tiltak som allereie fungerer, i staden for å finne på nye pålegg.

Møte tirsdag den 13. januar 2026 kl. 10

10:51]: Takk til komiteen og saksordføraren for samarbeidet i komiteen. La meg begynne med å seie at skulefritidsordninga er eit heilt sentralt tilbod for barn og familiar. SFO er ein arena for leik, læring og fellesskap. Det er ein plass der ungane blir sette, dei blir trygge, og dei får moglegheit til å utvikle seg. For familien er eit godt SFO-tilbod heilt avgjerande for at kvardagen skal gå opp. Det gjer det mogleg for foreldra å stå i arbeid og kunne bidra til fellesskapet. Me har sett betydninga av dette, og me har samtidig sett høgresida nedprioritere tilbodet i mange år, der ein gjerne vil la låg pris og økonomi avgjere kva for ungar som får moglegheita til å delta i SFO. Me i Arbeidarpartiet og på venstresida i denne salen seier heilt klart: Ungane skal ha tilgang til leik, læring og fellesskap etter skuletid, og det skal ikkje avgjerast av lommeboka til dei heime. Difor har me saman med Senterpartiet og SV sørgja for 12 timar gratis SFO for alle elevar på 1.–3. trinn som har tilbod om SFO. No lovfestar me retten fordi me vil at han skal gjelde overalt, uansett kor ein bur. SFO er meir enn eit velferdstilbod. Det motverkar forskjellar og gjev fleire ungar moglegheit til å delta i leik og fellesskap. Der partia på borgarleg side ofte ser vekk ifrå det, ser me i Arbeidarpartiet og på venstresida moglegheitene for ungane og for familiane, og det gjeld å handle. Debatten stopper ikkje berre med tilgang. Kvaliteten høyrer òg til i debatten. Ungane skal møtast av trygge vaksne, dei skal ha meiningsfulle aktivitetar og gode rammer. Det handlar om å byggje fellesskap, redusere forskjellar og sikre at alle ungane får ein trygg og god kvardag – òg etter skuletid. Difor sørgjer me for retten til gratis SFO. Eg er difor stolt over at me no lovfestar retten til 12 timar gratis SFO. Det gjer me fordi me vil fortsetje å styrkje både tilbodet og kvaliteten i skulefritidsordninga. Me meiner det er til det beste for ungane, for familiane og for fellesskapet.

Møte fredag den 5. desember 2025 kl. 9

43:42]: Budsjettet tek viktige grep for å styrkje utdanningsfeltet frå barnehage til høgare utdanning. Dette er eit budsjett som viser at når vi samarbeider, kan vi prioritere fellesskap og kunnskap. Arbeidarpartiet meiner at noko av det viktigaste vi gjer, er å sikre at barn og unge får ein god start på livet. Difor er eg glad for at forliket styrkjer kommuneøkonomien og sikrar endå meir pengar til auka bemanning i barnehagane. Nok tilsette betyr tryggare ungar, betre pedagogisk kvalitet og moglegheit til å fange opp ungane frå tidleg av. God bemanning i barnehagane er ikkje berre ei investering i ungane våre, det er ei investering i heile utdanningsløpet. Arbeidarpartiet er bekymra for at elevane våre lærer dårlegare. Difor har vi over tid prioritert meir pengar til ein praktisk og variert skulekvardag i tillegg til fleire fysiske bøker og satsing på lesing. Eg er glad for at vi med denne budsjetteinigheita fortset den satsinga, og slik legg vi til rette for meir læring, trivsel og motivasjon. Òg for høgare utdanning og forsking er budsjettet eit bra løft. Det gjev betre vilkår for utdanningskvalitet, for forskinga og for sterke fagmiljø over heile landet. Dette er ei investering i framtidas arbeidsplassar og i Noregs omstillingsevne. Vi er ikkje i mål, sjølv om årets budsjett viser at fem parti med ulike utgangspunkt kan finne saman om å styrkje utdanning i heile Noreg, frå dei minste ungane i barnehagen til studentane som skal løfte Noreg inn i framtida. Då er kontrasten til forslaga frå høgresida stor. Dei vil splitte opp fellesskulen – meir privatisering, mindre fellesskap – og ha dyrare barnehage og SFO. Dei vil ha kutt i nasjonale satsingar på praktisk læring, fysiske lærebøker, studiestøtte, forsking og kompetanse i alle faga i skulen. Det er litt av ei julegåve til dei unge. Heldigvis får vi i dag eit budsjett som er prega av våre verdiar. Det er fellesskap, kunnskap og moglegheiter for alle. Det er eg «fole» stolt av.

Møte mandag den 13. oktober 2025 kl. 10

02:26]: Det viktigaste er tryggleik, tryggleik for barn og unge. Med Arbeidarpartiet i regjering tek vi skule og utdanningspolitikken framover. Vi har fått til veldig mykje, men vi er langt frå ferdige, for det er framleis mange utfordringar å ta tak i. Arbeidarpartiet er på vakt for å auke trivselen i skulen. Elevane skal lære meir og betre, leseferdigheitene skal opp, og skulen skal bli endå meir praktisk. I barnehagen startar livet med læring, tryggleik og fellesskap. Difor må vi ha nok trygge og kvalifiserte vaksne i barnehagen, for kvar einaste unge fortener å bli sett, kvar einaste dag. Fleire skal få lov til å delta i barnehage og SFO. Fellesskapet blir større med Arbeidarpartiet i regjering, og vi har aldri hatt så låg makspris i barnehagen som vi har no. Vi kutta maksprisen i 2024 og fortset å kutte prisen i 2025, saman med SV og Senterpartiet. Det betyr at fleire ungar får ta del i fellesskapet, og at barnefamiliane får meir å rutte med når Arbeidarpartiet styrer. Dette kjem godt med i ei tid der mykje er dyrare og mange barnefamiliar kjenner på ei usikkerheit. Difor er det ikkje lett å skjøne for meg at ikkje alle parti på Stortinget er einige i å halde barnehageprisen låg og føreseieleg. Når ungane går vidare til skulen, skal dei møte ein skule som ser alle, som lyfter dei, og som stiller krav som gjer at alle kan meistre. Som Arbeidarpartiet ofte seier, skal skulen både stille krav og stille opp, for vi veit at læring skjer i møte mellom menneske – ikkje ved tastetrykk, men gjennom samtalar, samarbeid og meistring. Difor satsar vi på ei meir praktisk undervisning, fleire fysiske lærebøker og mindre skjermbruk. Vi vil ha ein skule som gjev ungane våre ferdigheiter for livet, ikkje berre til testen neste veke, og elevane sine leseferdigheiter skal opp. Vi er heldigvis i gang med eit leselyft, der vi òg prioriterer fysiske lærebøker, og at ungane skal lese minst eit kvarter kvar dag. Vi styrkjer fellesskapet. Aldri før har så mange ungar gått på SFO. Vi har innført 12 timar gratis SFO i veka for alle landets første- til tredjeklassingar. Det betyr utruleg mykje for den ungen som før måtte gå heim, men som no får lov til å ta del i fellesskapet saman med ungane i klassen sin. Slik meiner eg vi byggjer eit sterkare fellesskap. Arbeidarpartiet har gjort eit stort lyft for yrkesfaga. Det meiner eg er heilt nødvendig i ei tid der vi treng fleire fagarbeidarar i åra som kjem. I mitt fylke, Møre og Romsdal, søkte over 60 pst. av elevane seg til yrkesfag. Vi er som samfunn heilt avhengig av at vi utdannar fleire med fagbrev som bedriftene våre og kommunane våre treng framover. Tidlegare i år tok regjeringa ei klok avgjersle om å opprette eit nasjonalt senter for yrkesfag, nettopp i Molde i Møre og Romsdal. Det er no opna, og slik kan vi bli betre på yrkesfaga for framtida. Det styrkjer òg næringslivet vårt langs den viktige kysten, der Møre og Romsdal ligg sentralt plassert for å utdanne til leverandørindustri, fiskeri, bedrifter og omsorg, for å nemne noko. Ja, yrkesfaga er ei stoltheit i Noreg. Det gjev oss fagarbeidarar i verdsklasse som byggjer landet kvar einaste dag. På utdanningsfeltet er det litt slik Gro Harlem Brundtland sa det, at alt heng saman med alt. Frå barnehagen til skulen til arbeidslivet handlar det om tryggleik, kunnskap og moglegheiter for alle. Det er det Arbeidarpartiet står for. Vi skal vidare. Vi skal byggje fellesskulen – vi skal ikkje svekkje han. Når vi snakkar om fridom, snakkar vi om fridom for ungane til å lykkast uansett kvar dei bur og kva bakgrunn dei har. Vi skal fortsetje satsinga på høgare utdanning og forsking. Vi skal auke næringslivet sin FoU-del og gjennomføre ein brei kompetansereform for arbeidslivet. Vi satsar på fagskulane, med god politikk og stor opptrapping av kapasiteten. Studentane har fått rekordstor auke i studiestøtta, og vi byggjer rekordmange studentbustader over heile landet. Eg håpar på mange fleire studentar med gode kår, som kan lære godt, og som kan gjere ein god jobb for arbeidslivet framover.

Møte mandag den 13. oktober 2025 kl. 10

50:26]: Eg ser gjerne framover, men eg har lært at det er lurt å ta med historia, for ein må jo døme etter kva ein gjorde då ein hadde makta. I dei åtte åra då Høgre styrte, skapte dei ein skule som var for stillesitjande, som var teoritung og skjermbasert, og der det var svakare læringsresultat. Arbeidarpartiet har større ambisjonar for norsk skule. Vi vil gjere han meir praktisk, la læraren vere sjefen i klasserommet og sørgje for at elevane trivst betre og lærer meir. Det høyrest ikkje ut som det er nokon nye tankar frå Høgre, så då kan eg kanskje få eit betre svar om eg spør på ein annan måte: Er Høgre no einig med Arbeidarpartiet i at elevane må lære meir, at læraren skal vere sjefen i klasserommet, og at det er viktigare enn det Framstegspartiet, det leiande partiet på høgresida, meiner er det viktigaste i utdanningspolitikken, nemleg å gå tilbake til sidestilte russebussar?

Møte mandag den 13. oktober 2025 kl. 10

48:23]: Først vil eg gratulere representanten med komitéleiarvervet, og eg ser fram til samarbeidet, men eg må nok kome med nokre oppklaringar. For det første tek Arbeidarpartiet norsk skule framover. Vi byggjer ein meir praktisk skule, der elevane får bruke både hovudet og hendene, vi har gjeve lærarane tilliten tilbake, dei er igjen sjefen i klasserommet, og vi sørgjer for at elevane skal trivast betre og lære meir. Mens vi gjer det, kva er det FrP, som leiande parti på høgresida, er oppteke av? Jo, det er russebussar. Dei snakkar meir om russebussar enn om barnehagar, lærarar og lærlingar. Då Høgre styrte i åtte år, såg vi kva dei var til for. Resultatet av Høgre-skulen blei ein for stillesitjande, teoritung og skjermbasert skule med svakare læringsresultat. Eg vil gjerne få ei oppklaringa av representanten: Er Høgre no mest einig med FrP, om at det viktigaste er russebussar, eller med Arbeidarpartiet, om at det er læraren som er sjefen i klasserommet, og at elevane skal få moglegheit til å lykkast?