Barne- og familieminister
Status
Ikke rangert
Regjeringsmedlemmer inngår ikke i rangeringen.
4 nyeste med opptak
Innstilling fra familie- og kulturkomiteen om Representantforslag fra stortingsrepresentantene Ida Lindtveit Røse, Jorunn Gleditsch Lossius, Jørgen H. Kristiansen og Harry Valderhaug om å innføre 13-årsgrense på kjøp av smarttelefon (Innst. 330 S (2025–2026), jf. Dokument 8:236 S (2025–2026))
Planen er å leggje fram loven i løpet av året.
Innstilling fra familie- og kulturkomiteen om Representantforslag fra stortingsrepresentantene Ida Lindtveit Røse, Jorunn Gleditsch Lossius, Jørgen H. Kristiansen og Harry Valderhaug om å innføre 13-årsgrense på kjøp av smarttelefon (Innst. 330 S (2025–2026), jf. Dokument 8:236 S (2025–2026))
Eg, som mange andre, deler intensjonane bak dette forslaget på alle moglege måtar. Eg registrerte i dag tidleg at i Politisk kvarter på radioen blei det annonsert ein ny allianse, ein «sunn fornuft»-allianse. Han ser ut til å slå sprekkar allereie, men lat no det liggje. Eg er veldig glad for at Kristeleg Folkeparti, Høgre, SV – i grunnen nesten alle parti i Stortinget utanom Framstegspartiet – er med regjeringa i både mål og ynske om å regulere og gjere den digitale oppveksten for ungane våre mykje tryggare. Det er ingen tvil om at me må gjere mykje for å klare det – rett og slett fordi me ikkje kan ha det slik at det er algoritmar som oppdreg ungane våre. Me kan ikkje ha det slik at store tekselskap no meir eller mindre kjem inn på barnas soverom når dei er veldig, veldig små. Eg meiner det er fleire ting ein òg kan gjere sjølv i ljos av óg det foreldreansvaret mange peikar på. Helsedirektoratets råd har blitt refererte frå talarstolen. Eg meiner me bør følgje dei. Barn under 13 år bør ikkje vere åleine med internett. Det betyr i grunnen at dei heller ikkje bør ha ein smarttelefon. Eg meiner òg at FAU-ane, som me no ser engasjerer seg over heile landet, frå nord til sør. Dei tek grep, akkurat slik representanten frå Raudt viser til. Eg har besøkt mange av dei. Og det at veldig mange av oss foreldre no blir einige om å utsetje kjøp av smarttelefon til f.eks. ungdomsskulen, fører til at veldig mange færre gjer det. Me ser òg av rapportane me fekk frå Medietilsynet, at for fyrste gong går bruken av mobiltelefon no ned blant barn og unge. Det har me ikkje sett før, så eg har veldig tru på at me gjer meir politisk, som aldersgrense i sosiale medium, at me får mobilen ut av klasserommet, at me implementerer digitaltenesteloven i Norge, og at me som er foreldre organiserer oss saman og lagar gode avtaler. Det gjer at barnet ikkje kan seie at alle andre får det også. Det veit me alle saman at det kan vere ganske krevjande. Eg heiar på smarttelefonfri barndom, eg heiar på FAU-gjengen eg møtte i Tromsø i førre veke, som har innført noko dei kallar sosiale medium-fri ungdomstid. Dei tek det eit knepp lenger. Saman er eg sikker på at me kan få til ein tryggare digital oppvekst for ungane våre om me vågar å regulere det som kan fungere, og at me saman med foreldra unngår at barn får f.eks. smarttelefon før ungdomsskulen.
Innstilling fra familie- og kulturkomiteen om Representantforslag fra stortingsrepresentant Kjersti Toppe om å øke andelen institusjonsplasser i ideelle barnevernsinstitusjoner (Innst. 329 S (2025–2026), jf. Dokument 8:250 S (2025–2026))
Eg svarar det same: Eg ynskjer fleire med. Eg har vore veldig tydeleg i styringssignal med Bufdir og òg i dialogen med dei ideelle om at eg ynskjer at me skal ha ein betydeleg andel av ideelle i institusjonsbarnevernet. Særleg på grunn av erfaringa vår med prosentmål – eg vil gå så langt som å seie den felles erfaringa vår – vil eg heller gjere det på ein annan måte. Me må sikre at me faktisk greier å få ned talet på brot på bistandsplikta. Det har vore alvorleg – det sa representanten sjølv frå talarstolen her tidlegare i dag. Då meiner eg at måten å gjera det på er å inkludere dei ideelle, akkurat som Arbeidarpartiet har føreslått i innstillinga. Eg vil vere varsam med å fastsetje prosentmål eller -tal fordi her må me jobbe saman for å sikre eit best mogleg tilbod til dei ungane som treng ein barnevernsinstitusjon.
Innstilling fra familie- og kulturkomiteen om Representantforslag fra stortingsrepresentant Kjersti Toppe om å øke andelen institusjonsplasser i ideelle barnevernsinstitusjoner (Innst. 329 S (2025–2026), jf. Dokument 8:250 S (2025–2026))
Eg ynskjer fleire ideelle med i barnevernet, men både representanten og eg har ei felles erfaring, og det er at å setje prosentmål i seg sjølv ikkje nødvendigvis fører til fleire ideelle inn i det statlege barnevernet. Eg meiner at den fremste oppgåva mi no for å sikre at ungane får det tilbodet dei treng, er, nummer éin, å sikre styring og kostnadskontroll i sektoren. Nummer to er få ned talet på brot på bistandsplikta. Me må, som eg sa i innlegget mitt, dra lasset saman, så me kjem til å trenge både ideelle og kommersielle når det gjeld å sikre at me ikkje har brot på bistandsplikta, og at me klarer å omstille institusjonsbarnevernet i det kvalitetsløftet me er einige om at me treng.
231 innlegg · 29 møter
Eg vil understreke det eg sa i stad, at risikoane og sårbarheitene knytte til så stor innsamling av data, har personvernmessige sider ved seg. Me er også veldig opptekne av å sikre at det får dei verknadene me ynskjer. For eksempel meiner eg det er negativt om ein risikerer at ei løysing vil føre til marknadsføring av lån osv. Eg er glad for at representanten er glad for det me no skal sende på høyring denne våren. Det kjem til å ivareta desse omsyna. Då er det berre å vente i spenning, så kjem det snart, i løpet av våren.
Innstilling fra familie- og kulturkomiteen om Representantforslag fra stortingsrepresentantene Ida Lindtveit Røse, Jorunn Gleditsch Lossius, Jørgen H. Kristiansen og Harry Valderhaug om å innføre 13-årsgrense på kjøp av smarttelefon (Innst. 330 S (2025–2026), jf. Dokument 8:236 S (2025–2026))
Planen er å leggje fram loven i løpet av året.
Innstilling fra familie- og kulturkomiteen om Representantforslag fra stortingsrepresentantene Ida Lindtveit Røse, Jorunn Gleditsch Lossius, Jørgen H. Kristiansen og Harry Valderhaug om å innføre 13-årsgrense på kjøp av smarttelefon (Innst. 330 S (2025–2026), jf. Dokument 8:236 S (2025–2026))
Eg, som mange andre, deler intensjonane bak dette forslaget på alle moglege måtar. Eg registrerte i dag tidleg at i Politisk kvarter på radioen blei det annonsert ein ny allianse, ein «sunn fornuft»-allianse. Han ser ut til å slå sprekkar allereie, men lat no det liggje. Eg er veldig glad for at Kristeleg Folkeparti, Høgre, SV – i grunnen nesten alle parti i Stortinget utanom Framstegspartiet – er med regjeringa i både mål og ynske om å regulere og gjere den digitale oppveksten for ungane våre mykje tryggare. Det er ingen tvil om at me må gjere mykje for å klare det – rett og slett fordi me ikkje kan ha det slik at det er algoritmar som oppdreg ungane våre. Me kan ikkje ha det slik at store tekselskap no meir eller mindre kjem inn på barnas soverom når dei er veldig, veldig små. Eg meiner det er fleire ting ein òg kan gjere sjølv i ljos av óg det foreldreansvaret mange peikar på. Helsedirektoratets råd har blitt refererte frå talarstolen. Eg meiner me bør følgje dei. Barn under 13 år bør ikkje vere åleine med internett. Det betyr i grunnen at dei heller ikkje bør ha ein smarttelefon. Eg meiner òg at FAU-ane, som me no ser engasjerer seg over heile landet, frå nord til sør. Dei tek grep, akkurat slik representanten frå Raudt viser til. Eg har besøkt mange av dei. Og det at veldig mange av oss foreldre no blir einige om å utsetje kjøp av smarttelefon til f.eks. ungdomsskulen, fører til at veldig mange færre gjer det. Me ser òg av rapportane me fekk frå Medietilsynet, at for fyrste gong går bruken av mobiltelefon no ned blant barn og unge. Det har me ikkje sett før, så eg har veldig tru på at me gjer meir politisk, som aldersgrense i sosiale medium, at me får mobilen ut av klasserommet, at me implementerer digitaltenesteloven i Norge, og at me som er foreldre organiserer oss saman og lagar gode avtaler. Det gjer at barnet ikkje kan seie at alle andre får det også. Det veit me alle saman at det kan vere ganske krevjande. Eg heiar på smarttelefonfri barndom, eg heiar på FAU-gjengen eg møtte i Tromsø i førre veke, som har innført noko dei kallar sosiale medium-fri ungdomstid. Dei tek det eit knepp lenger. Saman er eg sikker på at me kan få til ein tryggare digital oppvekst for ungane våre om me vågar å regulere det som kan fungere, og at me saman med foreldra unngår at barn får f.eks. smarttelefon før ungdomsskulen.
Innstilling fra familie- og kulturkomiteen om Representantforslag fra stortingsrepresentant Kjersti Toppe om å øke andelen institusjonsplasser i ideelle barnevernsinstitusjoner (Innst. 329 S (2025–2026), jf. Dokument 8:250 S (2025–2026))
Eg svarar det same: Eg ynskjer fleire med. Eg har vore veldig tydeleg i styringssignal med Bufdir og òg i dialogen med dei ideelle om at eg ynskjer at me skal ha ein betydeleg andel av ideelle i institusjonsbarnevernet. Særleg på grunn av erfaringa vår med prosentmål – eg vil gå så langt som å seie den felles erfaringa vår – vil eg heller gjere det på ein annan måte. Me må sikre at me faktisk greier å få ned talet på brot på bistandsplikta. Det har vore alvorleg – det sa representanten sjølv frå talarstolen her tidlegare i dag. Då meiner eg at måten å gjera det på er å inkludere dei ideelle, akkurat som Arbeidarpartiet har føreslått i innstillinga. Eg vil vere varsam med å fastsetje prosentmål eller -tal fordi her må me jobbe saman for å sikre eit best mogleg tilbod til dei ungane som treng ein barnevernsinstitusjon.
Innstilling fra familie- og kulturkomiteen om Representantforslag fra stortingsrepresentant Kjersti Toppe om å øke andelen institusjonsplasser i ideelle barnevernsinstitusjoner (Innst. 329 S (2025–2026), jf. Dokument 8:250 S (2025–2026))
Eg ynskjer fleire ideelle med i barnevernet, men både representanten og eg har ei felles erfaring, og det er at å setje prosentmål i seg sjølv ikkje nødvendigvis fører til fleire ideelle inn i det statlege barnevernet. Eg meiner at den fremste oppgåva mi no for å sikre at ungane får det tilbodet dei treng, er, nummer éin, å sikre styring og kostnadskontroll i sektoren. Nummer to er få ned talet på brot på bistandsplikta. Me må, som eg sa i innlegget mitt, dra lasset saman, så me kjem til å trenge både ideelle og kommersielle når det gjeld å sikre at me ikkje har brot på bistandsplikta, og at me klarer å omstille institusjonsbarnevernet i det kvalitetsløftet me er einige om at me treng.
Innstilling fra familie- og kulturkomiteen om Representantforslag fra stortingsrepresentant Kjersti Toppe om å øke andelen institusjonsplasser i ideelle barnevernsinstitusjoner (Innst. 329 S (2025–2026), jf. Dokument 8:250 S (2025–2026))
La meg vere like tydeleg no som eg prøvde på før i dag: Regjeringa ynskjer ein langsiktig og betydeleg andel ideelle i barnevernet. Barn som treng det, skal få ein god og tilpassa institusjonsplass. Det har eg sagt mange gonger, og eg kjem til å gjenta det i mange av debattane me skal ha. Dei ideelle har ei viktig rolle i å sikre kapasiteten til dette. Det har eg formidla direkte til dei ideelle aktørane i eigne møte, og me har gjeve tydelege føringar om dette i styringa av Bufdir. Dei siste åra har me sett utfordringar med både kapasitet og kvalitet, samtidig som kostnadene har auka. Difor har me prioritert betydelege midlar, og prioriterer tiltak for å styrkje arbeidet med bl.a. grunnkapasiteten i barnevernet. Grunnkapasiteten er auka med 14 pst. sidan 2021, og som me har vore innom fleire gonger tidlegare i dag, har me heldigvis fått ned talet på brot på bistandsplikten betydeleg. Det er redusert med om lag to tredelar frå 2024 til 2025. Framover no skal me gradvis omstille institusjonstilbodet til meir fleksible institusjonar, som betre kan vareta barn med ulike behov. Då skal me ha høgare kapasitet, fleire langsiktige avtaler og ein reduksjon i omfanget av enkeltkjøp. Dette vil samla sett gje eit godt grunnlag for eit fagleg samarbeid med aktørane på feltet for utvikling av tilbodet, og Arbeidarparti-regjeringa har eit tydeleg ynskje om å inkludere dei ideelle leverandørane i dette. Eg ynskjer eit styrkt ideelt tilbod, men eg meiner det har høg risiko å setje eit nytt prosentmål no. Konsekvensane er uklare, men vil definitivt vere store. Det vil vere risiko ved å bestemme ei stor strukturell endring parallelt med andre omfattande, krevjande endringar i institusjonsbarnevernet. Regjeringa meiner at eit langsiktig arbeid med alle seriøse aktørar er nødvendig for å sikre stabilitet og kvalitet. Me vore tydelege på at det skal vere eit betydeleg innslag av ideelle, men òg at kommersielle aktørar vil ha ein plass. Stabilitet og langsiktigheit er avgjerande for den faglege utviklinga. Me har som nemnt tiltak for å redusere omfanget av enkeltkjøp og auke grunnkapasiteten. Akuttberedskapen blir i hovudsak driven i offentleg regi allereie, og me arbeider for å sikre at kapasiteten tek høgde for variasjonar i etterspurnaden. I sum handlar dette om å skape eit robust og fleksibel institusjonstilbod som varetek behova til barna, samtidig som me sikrar god økonomisk styring. Dette er ein felles innsats, og eg meiner me er på rett veg.
Møte torsdag den 11. juni 2026 kl. 10
For å vere veldig presis: Det er i arbeidet med å følgje opp oppmodingsvedtak 441, om styrking av dei prosessuelle partsrettane til fosterbarn og fosterforeldre ved tilbakeføring, at me jobbar med eit utgreiingsoppdrag. Som eg sa i stad, er dette eit arbeid som me må gjere ganske grundig. Det er ganske mange omsyn me må balansere her, og det er eg veldig klar over at representanten òg godt veit. Me er nøydde til å sjå på både grunnleggjande menneskerettar og ulike interesser, for dette vil kunne få ganske betydelege konsekvensar. Så eg kan dessverre ikkje seie meir enn at me kjem til å kome tilbake på eigna måte til Stortinget.
Møte torsdag den 11. juni 2026 kl. 10
Som representanten viser til, er det heilt rett at me styrkte dei prosesuelle rettane til fosterforeldre når det gjeld dette med klagerett på flyttevedtak i forbindelse med fosterhjemsmeldinga. Vi jobbar no med utgreiingsoppdrag for å følgje opp òg dei andre oppmodingsvedtaka. Me må gjera denne jobben på ein skikkeleg, god måte. Me er opptekne av at eventuelle lovendringar me skal koma tilbake til Stortinget med, må byggje på eit godt kunnskapsgrunnlag. I dette er det slik at fosterforeldre har ei veldig viktig rolle i barns liv. Samtidig er fosterforeldre ei samansett gruppe, og ei sentral problemstilling vil vere korleis forholdet mellom dei prosessuelle rettane til fosterforeldra skal vere, balansert mot foreldra sin rett til familieliv. Så me kjem til å kome tilbake til Stortinget på eigna måte.
Møte torsdag den 11. juni 2026 kl. 10
Det er ei utfordring å klare å rekruttere fosterforeldre generelt, men spesielt fosterforeldre med minoritetsbakgrunn, så her har direktoratet fått tydeleg beskjed om å arbeide særskilt med det. Det me veit, er at me ofte kan nyte godt av samarbeid med andre aktørar når det gjeld å kunne klare å rekruttere fosterforeldre med minoritetsbakgrunn. Det kan vere frivillige organisasjonar som er veldig gode på det, som er veldig gode på brubygging og på arbeidet spesifikt med dette. Så dette er eit tema eg er veldig opptatt av og meiner er viktig, og Bufdir arbeider òg særskilt med det. For det er klart at det betyr mykje at me har mangfold i fosterfamiliane våre, slik at barn som treng ein heim, når ein ikkje kan bu heime, kan få ivareteke sitt kulturelle uttrykk.
Møte torsdag den 11. juni 2026 kl. 10
Det forsikrar eg meg gjennom at eg no har gjeve Bufdir i oppdrag å kartleggje dette, både kartleggje korleis fosterforeldra blir følgde opp reint økonomisk, men òg korleis fosterforeldra blir følgde opp med rettleiing og støtte. Me har litt for tynt datagrunnlag på dette, og eg meiner det er viktig at me har eit endå betre kunnskapsgrunnlag på korleis dette blir praktisert rundt om i kommunane. Me har grunn til å tru at det er litt store forskjellar, og me har vel alle, når me reiser rundt i landet, besøkt kommunar som er veldig gode på å følgje opp sine fosterforeldre, mens andre kan ha større utfordringar. Så det oppdraget eg har gjeve der, i kombinasjon med etablering av kompetansestøtteteamet, meiner eg er gode tiltak.
Møte torsdag den 11. juni 2026 kl. 10
Dette er veldig gode spørsmål. Eg er i gang med arbeidet for ein nasjonal kompetanseplan for det kommunale barnevernet. Det har eg stor tru på, for det skal me gjere i samarbeid med – naturleg nok – kommunesektoren og mange relevante aktørar. Det er kommunane som har ansvaret for det kommunale barnevernet, men me kan òg gjere meir for å styrkje rammene rundt det arbeidet. No har me hatt eit forsøk – og har det framleis – med å rettleie det fyrste året. Det er eg ei veldig spent på og å hauste erfaringane frå når det gjeld nytilsette i barnevernet. Så har eg òg tru på nærrekrutteringsarbeid. Me har sett gode eksempel frå f.eks. Bufetat, region vest, der ein no har lykkast veldig godt med nærrekruttering av fosterheim. Eksempelvis forstod eg det slik at ein i større grad fekk inn familiar som kunne vere interesserte utan at dei måtte forplikte seg med ein gong. Me må gjere meir for å rekruttere fleire, slik at barn får ein fosterheim som passar dei.
Møte torsdag den 11. juni 2026 kl. 10
Eg tenkjer at slik kan me ikkje ha det. Me er nøydde til å klare å rettleie og fylgje opp fosterforeldre betre. Dette er familiar som tek på seg nokon av dei kanskje aller viktigaste oppdraga, og me treng fleire av dei. Difor er det utruleg viktig både at ein fekk vedteke fosterheimsmeldinga her i Stortinget og at ein no heilt konkret fylgjer ho opp. Sjølv om eg har sagt det mange gonger som svar på mange spørsmål, er eg heilt sikker på at det kompetansestøtteteamet vil bety mykje. Eg har veldig stor tru på det arbeidet me no gjer med å ha pilotar for å forsterke samarbeidet mellom Bufetat og kommunane. Eg har òg tru på arbeidet me skal gjere på kommunale butiltak for å sjå på andre alternativ for ungdom som ikkje kan bu heime. Så meiner eg at når det gjeld dei rammene som er rundt fosterforeldre, må me alltid vurdere nye tiltak, men at ein del av dei som nettopp er sette i verk, må få tid til å verke.
Møte torsdag den 11. juni 2026 kl. 10
For det fyrste er eg heilt sikker på at det Benjamin Jakobsen meinte, var at det ikkje er ein kvikkfiks når det gjeld utfordringane med å rekruttere nok fosterheimar til alle dei ungane som treng det. Men det er klart at me kan gjere mange vedtak på både regelverk og arbeid i budsjett, og eit av dei viktige tiltaka meiner eg har vore det som blei iverksett 1. januar i år, der ein sikrar kompensasjon for tapt tenestepensjon. Me var begge til stades då fosterheimsundersøkinga kom og fylgjer ho med interesse. Det er nok fleire av dei tiltaka som nettopp er sette i verk, særleg kanskje det med kompensasjon for bortfall av tenestepensjon, og som kanskje ikkje er fanga opp i den undersøkinga. Eg trur me må gjere ganske mykje – fleire ting. I tillegg til økonomi har eg stor tru på det arbeidet som ein no skal gjere i kompetansestøtteteamet i Bufetat. Me veit at veldig mange fosterforeldre opplever at dei får for lite hjelp, støtte og rettleiing.
Innstilling fra familie- og kulturkomiteen om Representantforslag fra stortingsrepresentantene Tone Wilhelmsen Trøen, Haagen Poppe, Tage Pettersen og Mathias Willassen Hanssen om å løse fosterhjemskrisen (Innst. 331 S (2025–2026), jf. Dokument 8:242 S (2025–2026))
Fyrst vil eg takke komiteen for arbeidet med innstillinga. Det er ingen tvil om at me har utfordringar på fosterheimsområdet, og eg har stor forståing for det utolmodet som mange i salen kjenner på, særleg på vegner av dei barna det handlar om her, som må vente før dei får eit tilbod om ein fosterheim som er godt nok eigna for dei behova dei har. For å møte utfordringane har regjeringa sett inn ei rekkje tiltak dei siste åra. Tiltaka inneber betydelege løft for fosterheimsomsorga. Me har bl.a. styrkt Bufetat som andrelinjeteneste i fosterheimsarbeidet og lagt til rette for tettare samarbeid mellom Bufetat og kommunane, lovfesta meir avgjerdsmyndigheit for fosterforeldre i kvardagen og lovfesta at frikjøpte fosterforeldre skal kompenserast for manglande opptening av pensjon. Fosterheimsmeldinga, som blei referert til, er i aller høgste grad i arbeid, og fleire ting er sette i verk for veldig kort tid sidan. Det betyr ikkje at me er i mål med det, men det betyr at fosterheimsomsorga er under endring. Det er viktig at dei nye tiltaka som er sette i verk, òg får litt tid til å verke, og at me ikkje forhastar oss med tiltak som ikkje er godt nok greidde ut. I verste fall vil det kunne undergrave tiltak som nyleg er sette i verk, eller framleis er under utrulling. Det kan òg undergrave enkelte av forslaga og oppgåvefordelinga mellom stat og kommune på barnevernsfeltet. Då tenkjer eg kanskje særleg på forslaget om bistandsplikt for spesialiserte fosterheimar. Det kan få uheldige, systemendrande konsekvensar om det blir teke rett vidare. Det er risiko for at ei slik bistandsplikt i realiteten vil innebere starten på ei overføring av ansvaret for fosterheimsomsorga frå kommunane til staten. Me veit at sjølv små endringar i regelverk og insentiv kan få konsekvensar i form av vridingar i kva for tiltak som blir valde for barna. Tiltak som over tid kan svekkje insentivet kommunane har til å prioritere fosterheimsarbeidet sitt, vil kunne undergrave det langsiktige arbeidet regjeringa har sett i gang for å styrkje rammene rundt dei kommunale fosterheimane. Me må òg hugse – og det er det fleire som har vore inne på før meg – at det å vere fosterheim er noko anna enn å ha ein ordinær jobb. Barna skal vekse opp i ein heim, ikkje på ein arbeidsplass. Høgsterett har òg nyleg bekrefta at beredskapsheimar er riktig klassifiserte som oppdragstakarar, ikkje arbeidstakarar. Eg er einig med forslagsstillarane og komiteen i at det er behov for å vurdere ytterlegare tiltak. Eg meiner at det er viktig at desse òg baserer seg på eit solid og oppdatert kunnskapsgrunnlag. Så kjem eg tilbake med meir i eit seinare innlegg.
Innstilling fra familie- og kulturkomiteen om Representantforslag fra stortingsrepresentantene Kjersti Toppe, Bengt Fasteraune og Bent-Joacim Bentzen om et gratis og likeverdig kremasjonstilbud (Innst. 334 S (2025–2026), jf. Dokument 8:209 S (2025–2026))
Det er viktig at folk kan vere trygge på at det er tilstrekkeleg kapasitet ved gravplassane og krematoria. Eg rakk ikkje å seie det i stad, og difor tok eg ordet på nytt – òg litt for å svare på utfordringane som kjem frå SV: Departementet utgreier eit nytt regelverk for krematoria. Me har òg frå Barne- og familiedepartementet gjeve tilskot til KA, som har utarbeidd ein rapport som dokumenterer utfordringane med kremasjon dei neste ti åra. Her har organisasjonar det vedkjem, òg gjeve sine synspunkt på rapporten, som er eit viktig grunnlag for det arbeidet me gjer no. Sjølv om ikkje forslaget får fleirtal her i dag, betyr ikkje det at me ikkje er interesserte i vidare dialog med fleire av partia om tematikken me snakkar om, både i eit langsiktig beredskapsperspektiv og i det perspektivet SV trekkjer fram. Er det noko Arbeidarpartiet står saman med dei raud-grøne partia om, er det at me saman må gjere meir for å få ned forskjellane mellom folk. Me må òg gjera meir for at folk sitt møte med det offentlege når ein står i ein så vond situasjon som når ein har mista nokon, blir enklare. Her har ein f.eks. gjort ein del digitaliseringsgrep, som Digitalt dødsbu og andre ting, som òg skal gjere det enklare for etterlatne og pårørande når dei står i ein vanskeleg situasjon. Så til spørsmålet om private: Dagens lovverk opnar ikkje for private, kommersielle krematorium, og som komiteen er kjent med, har departementet fått fleire søknader frå private som vil opprette private krematorium i Noreg, og fått avslag. Eg vil ikkje seie at det er eit mål i seg sjølv at kremasjon skal vere ei offentleg oppgåve, men det kan likevel vere den beste løysinga. I heile Norden er det kyrkjer eller kommunar som driv krematorium i dag, og den ordninga har fungert godt òg her i Noreg. I Finland og Sverige er det ikkje lov for kommersielle selskap å drive krematorium. I Danmark og Finland gjeld eit utbytteforbod. Så sjølv om ordlyden i gravplassloven ikkje uttrykkjeleg avgjer spørsmålet, meiner me at det følgjer av det samla rettskjeldebildet at gravplassloven ikkje opnar for at private, kommersielle aktørar kan få tillating til å etablere krematorium, noko som òg er årsaka til avslaget.
Innstilling fra familie- og kulturkomiteen om Representantforslag fra stortingsrepresentantene Kjersti Toppe, Bengt Fasteraune og Bent-Joacim Bentzen om et gratis og likeverdig kremasjonstilbud (Innst. 334 S (2025–2026), jf. Dokument 8:209 S (2025–2026))
Representantforslaget har gjeve merksemd til viktige spørsmål om gravferd. Komitéinnstillinga tek opp endå fleire både lokale og nasjonale utfordringar på dette området. Eg er glad for at ein set temaet på dagsordenen, både fordi det gjeld veldig mange i landet vårt, og fordi det grensar opp til eit arbeid som me driv mykje med i departementet mitt om dagen. Det er eit faktum at fleire skal døy dei neste åra, når me ser på SSB sine befolkningstal, og befolkningsframskrivingane må me forhalde oss til. Difor er det fornuftig å planleggje for varsla endringar både i kommunane, som har ansvaret, og nasjonalt. Eg har merka meg dei fire enkeltforslaga representantane fremjar, dei sju mindretalsforslaga i innstillinga og dei lause forslaga som Toppe no refererte, og fleire av dei dreiar seg om korleis me skal handtere aukande dødstal. Eg er av den klare oppfatninga, som eg trur dei fleste her er, at staten ikkje bør ha ei meining om etterlatne skal velje kremasjon eller kistegravlegging. Det må liggje til den enkelte og dei pårørande å avgjere. Det offentlege skal derimot leggje til rette for at gravlegging kan skje med respekt for religionen eller livssynet til den avdøde. I tillegg skal tradisjonar og ritual kunne gjennomførast på ein verdig måte. Forslag om ei ordning for godkjenning av gravferdsbyrå blei drøfta i eit Dokument 8-forslag så seint som i desember 2024, og det er ikkje dokumentert problem i eit omfang som tilseier at staten bør gå inn med nye reglar og tilhøyrande kontrollapparat for det eg meiner er ein velfungerande sektor. Eg kan heller ikkje sjå at det er mykje som har endra seg sidan 2024, og som tilseier at det skulle stille seg annleis no. Eg registrerer òg forslaget om å avvikle kremasjonsavgifta og er einig med dei partia som seier at dette er eit budsjettspørsmål. Det vil vere ganske store summar det er snakk om. Til forslaget om stønad til båretransport, som bl.a. SV refererte til, vil eg vise til at arbeids- og inkluderingsministeren har sett i gang ein gjennomgang av dagens ordning, men at det er litt for tidleg å seie noko om resultata av han. Ein god gravferdspolitikk handlar om å førebu oss på framtida. Difor ser me no på korleis me best kan møte forventningane om aukande dødstal og eit aukande ynske om kremasjon i tida som kjem. Det er viktig at folk kan vere trygge på at det er tilstrekkeleg kapasitet på gravplassane og i krematoria til å kunne gravleggje sine kjære med orden og verdigheit. Regjeringa er oppteken av gravferd, gravplassar og krematorium som ei viktig teneste i kommunar, nær folk, og som ein del av norsk beredskap. Det å vere pårørande i ein slik situasjon er tøft nok i seg sjølv. Difor er det viktig med god informasjon. Eg vil melde om at me her har godt samarbeid med sektoren når det gjeld korleis me f.eks. kan forbetre prisopplysningsforskrifta.
Innstilling fra familie- og kulturkomiteen om Representantforslag fra stortingsrepresentantene Remi Sølvberg og Hege Bae Nyholt om å avvikle anbudssystemet i institusjonsbarnevernet (Innst. 333 S (2025–2026), jf. Dokument 8:202 S (2025–2026))
Eg ynskjer så absolutt å samarbeide godt på raud-grøn side. Sjølv om me kanskje ikkje er einige i alle delar av denne saka, deler me jo synet på at det offentlege bør vere i førarsetet. Me er einige om at det ideelle skal ha ein betydeleg andel i barnevernet. Representanten starta med å vise til tun-modellen og det som låg i Kvalitetsløftet. Det er store ting som skal skje i institusjonsbarnevernet, som kan gjere denne delen av barnevernet så utruleg mykje betre for dei ungane me no trass alt skal ta vare på, så eg kjem framleis til å vere tydeleg på at me må ha god kostnadskontroll og styring av denne sektoren. Me skal ha ned brota på bistandsplikta. Eg er ikkje fornøgd før me er på null, og så skal me fortsetje det gode raud-grøne samarbeidet.
Innstilling fra familie- og kulturkomiteen om Representantforslag fra stortingsrepresentantene Remi Sølvberg og Hege Bae Nyholt om å avvikle anbudssystemet i institusjonsbarnevernet (Innst. 333 S (2025–2026), jf. Dokument 8:202 S (2025–2026))
Eg refererte til partiprogrammet i stad. Arbeidarpartiet ynskjer å redusere bruken av anbod, og me ynskjer å styrkje den statlege grunnkapasiteten. Det meiner eg me òg har vist at me er godt i gang med, og det vil framleis vere viktig for meg. Samtidig synest eg nokre av desse debattane illustrerer at me snakkar veldig mykje om systemet. Me må òg hugse på at dette er ungar som treng hjelp, ofte veldig raskt. Eg synest det er alvorleg at talet på brot på bistandsplikta var så høgt i 2023 og 2024. Slik kan me ikkje ha det. Difor har me veldig tydeleg gjeve styringssignal til Bufdir om at me òg skal ha kommersielle i totalkapasiteten i institusjonsbarnevernet. Men eit betydeleg innslag av ideelle er ikkje viktig berre på grunn av politisk ideologi. Det er reint faktisk viktig, for dei ideelle si rolle i barnevernet er historisk betinga. Dei har ofte veldig gode tilbod, og difor har eg òg vore oppteken av å styrkje dialogen med dei.
Innstilling fra familie- og kulturkomiteen om Representantforslag fra stortingsrepresentantene Remi Sølvberg og Hege Bae Nyholt om å avvikle anbudssystemet i institusjonsbarnevernet (Innst. 333 S (2025–2026), jf. Dokument 8:202 S (2025–2026))
Eg trur òg eg sa det i mitt innlegg: Føreseielegheit er heilt avgjerande her. Det verkar som at dei fleste partia meiner at me må få ned andelen enkeltkjøp, fordi det både kostar veldig mykje pengar og er heller ikkje nødvendigvis alltid den beste løysinga. Så det å få på plass langsiktige gode rammeavtaler er heilt sentralt. Så meiner eg at Arbeidarpartiet, òg gjennom kvalitetsløftet som famnar breitt, no har teke tak i ganske mange sentrale delar av det statlege barnevernet. Her vil eg gje ros til min forgjengar, Kjersti Toppe, som òg sette i gang eit veldig viktig arbeid for å få til den omstillinga me no skal inn i. Dette veit alle i denne komiteen, og eg treng ikkje seie det til dykk. Men eg opplever av og til at debatten om barnevernet blir litt forenkla. Dette er dei mest sårbare ungane me her i landet. Dei er veldig ulike og har veldig samansette behov, langt meir samansette behov i dag enn kanskje for berre ti år sidan. Det betyr at det kviler eit stort ansvar på omstillinga av barnevernet, og då må alle gode krefter med.
Innstilling fra familie- og kulturkomiteen om Representantforslag fra stortingsrepresentantene Remi Sølvberg og Hege Bae Nyholt om å avvikle anbudssystemet i institusjonsbarnevernet (Innst. 333 S (2025–2026), jf. Dokument 8:202 S (2025–2026))
Eg har mange tankar om det, og i oppfølginga av diskusjonen i stad om Stene-utvalet, har me òg i Stortinget hatt ein del diskusjonar om situasjonen når det gjeld Oslo og den ulike organiseringa som er der. Eg vil berre melde at eg er i god dialog med Oslo kommune for å følgje opp både vedtaket og arbeidet med å sjå på organiseringa for dei. Arbeidarpartiet ynskjer, og det står tydeleg i vårt partiprogram òg, å redusere bruken av anbod. Så pragmatisk er eg kanskje ikkje i møte med Høgre. Det me ynskjer, er at det offentlege skal vere i førarsetet òg i barnevernet, og det å byggje opp den statlege grunnkapasiteten er difor heilt sentralt i det. Der har me auka kapasiteten med om lag 14 pst. sidan 2021, og det vil framleis vere ein veldig viktig prioritet for meg som barne- og familieminister.
Innstilling fra familie- og kulturkomiteen om Representantforslag fra stortingsrepresentantene Remi Sølvberg og Hege Bae Nyholt om å avvikle anbudssystemet i institusjonsbarnevernet (Innst. 333 S (2025–2026), jf. Dokument 8:202 S (2025–2026))
Dette var heilt sentralt i behandlinga av kvalitetsløftet. Det er heilt avgjerande at alle ungar i dette landet, òg dei som i ein kort eller lengre periode bur på ein barnevernsinstitusjon, har god tilgang på helsehjelp. Difor har eg no besøkt fleire av dei pilotane som er sette i gang, bl.a. i representantens heimfylke. Det arbeidet er spennande å følgje med på, for dei gjer det på litt ulike måtar. I bergensområdet har dei f.eks. ein litt annan modell enn ein nær tun-modell. Dei pilotane som er i gang, vil gje oss eit veldig viktig grunnlag for å sikre gode ambulante helseteam i den nye innrettinga av institusjonsbarnevernet. Det eg særleg ser, er at ein i desse pilotane får til det eg trur me alle ynskjer: betre koordinering mellom tenestene, som gjer at ungane får betre helsehjelp. (Innlegg er under arbeid)
Innstilling fra familie- og kulturkomiteen om Representantforslag fra stortingsrepresentantene Remi Sølvberg og Hege Bae Nyholt om å avvikle anbudssystemet i institusjonsbarnevernet (Innst. 333 S (2025–2026), jf. Dokument 8:202 S (2025–2026))
Bufdir har god både dialog og kontakt med alle aktørar. Eg meiner sjølv det er viktig å ha kontakt med alle aktørar på barnevernsfeltet. Eg har særleg god kontakt med dei ideelle aktørane, bl.a. fordi me har ein intensjonsavtale eg har fortsett arbeidet med etter forgjengaren min, Kjersti Toppe. Eg står veldig tydeleg på bodskapet om at det for Arbeidarpartiet er viktig med eit betydeleg innslag av ideelle. Eg registrerer at nokon kanskje har forsøkt å skape litt tvil rundt det. Det meiner eg det ikkje er nokon grunn til. Sjølv om eg i dag ikkje meiner den rette måten å styre dette på er etter litt stivbeinte prosentmål, har eg tru på god dialog med aktørane i sektor, der me òg i måten me styrer barnevernet på, har veldig god dialog med dei som kan tilby gode barnevernstenester. Det er det veldig mange ideelle som kan, og me har òg fleire gode kommersielle tilbydarar i barnevernet.
Innstilling fra familie- og kulturkomiteen om Representantforslag fra stortingsrepresentantene Remi Sølvberg og Hege Bae Nyholt om å avvikle anbudssystemet i institusjonsbarnevernet (Innst. 333 S (2025–2026), jf. Dokument 8:202 S (2025–2026))
Som i innlegget mitt, meiner eg at konsekvensane av å vedta forslaget som ligg til behandling i dag, ville ha vore dramatiske. Me står i ein situasjon der me må sikre betre både styring og kostnadskontroll i sektoren. Me jobbar intenst med å få på plass fleire langsiktige rammeavtaler. Som eg har svara mange gonger i Stortinget sidan eg blei barne- og familieminister, ynskjer me både å styrkje den statlege grunnkapasiteten – det har me gjort, det må me fortsetje med – og eit betydeleg innslag av ideelle aktørar, men me må òg ha med dei kommersielle. Det er òg styringssignala Bufdir har fått, og det meiner eg er nødvendig for å løyse dei største problema. No har me heldigvis sett ei veldig positiv utvikling når det gjeld brot på bistandsplikten. Det var særleg krevjande i 2023 og 2024. No ser me stor forbetring. La meg likevel understreke at dei ideelle har ei historisk viktig rolle i barnevernet, og det skal dei framleis ha òg med Arbeidarpartiet i regjering.
Innstilling fra familie- og kulturkomiteen om Representantforslag fra stortingsrepresentantene Remi Sølvberg og Hege Bae Nyholt om å avvikle anbudssystemet i institusjonsbarnevernet (Innst. 333 S (2025–2026), jf. Dokument 8:202 S (2025–2026))
Arbeidarparti-regjeringa sitt viktigaste mål på institusjonsområdet er veldig tydeleg: Alle barn som ikkje kan bu heime, skal få eit tilpassa og godt tilbod når dei treng det. Dette krev tilstrekkeleg kapasitet, og samtidig må me ha kontroll på kostnadene. Føreseielegheit for aktørar i sektoren bidreg til dette. Bakgrunnsbiletet er at institusjonsbarnevernet har vore og framleis er – som fleire er inne på – under press. Bufetat har hatt store utfordringar med å oppfylle bistandsplikta. Særleg i 2023 og 2024 var det mange bistandspliktbrot. Situasjonen er framleis krevjande, men med ei klar forbetring i 2025 og hittil i 2026. Me har hatt hovudtilnærminga fleire plassar og betre utnytting av eksisterande kapasitet. Dette arbeidet må fortsetje. Me må i tillegg omstille tilbodet i retninga me beskreiv i kvalitetsløftet, som Stortinget slutta seg til. Arbeidarparti-regjeringa ynskjer å styrkje det offentlege og ideelle tilbodet i barnevernet, og me ynskjer å redusere bruken av anbod. Samtidig erkjenner me at private, kommersielle aktørar framleis vil ha ei rolle i det statlege barnevernet. Me må difor leggje til rette for at aktørane kan byggje langsiktig kapasitet, og linja er klar: langsiktig samarbeid med seriøse aktørar. Me er klare på at det offentlege skal vere i førarsetet. Difor har me styrkt dei statlege institusjonane betydeleg. Høg statleg kapasitet gjer oss i betre stand til å sikre at kjøp av tenester skjer innanfor faglege, økonomiske rammer og i mindre grad ut frå avhengigheit av private leverandørar. Auka grunnkapasitet reduserer òg behovet for kortsiktige enkeltkjøp, som eg høyrer at me er ganske einige om at me må ha mindre av. Stabilitet og langsiktigheit er nykelen til fagleg og kvalitetsmessig utvikling. I tillegg til å auke den statlege kapasiteten har regjeringa prioritert langsiktige rammeavtalar med kjøpsgarantiar med ideelle aktørar, men også med kommersielle aktørar for å byggje langsiktig kapasitet. Det me allereie gjer, inkludert omstilling mot ei ny innretning av institusjonsbarnevernet i kvalitetsløftet, vil redusere enkeltkjøp og omfanget av anbod generelt. Eg vil åtvare mot å leggje andre føringar på sektoren no. Konsekvensane av dette forslaget vil vere dramatiske, og me vil antakeleg undergrave dei andre prosessane som no går føre seg for å utvikle Bufetat sitt tilbod. Eg viser òg til – som det står i innstillinga – at Stortinget avviste eit liknande forslag for ikkje så mange år sidan, og det meiner eg Stortinget bør gjere i dag òg.
Innstilling fra familie- og kulturkomiteen om Endringer i barnevernsloven (bedre beskyttelse av barn på institusjon) (Innst. 362 L (2025–2026), jf. Prop. 86 L (2025–2026))
Eg vil prøve å svare ut litt på spørsmåla eg fekk. Eg fekk òg eit spørsmål frå KrF i stad som eg gløymde å svare på i replikkordskiftet, så då kjem det her. Til spørsmålet om rettssikkerheit: Eg meiner det er veldig tydeleg i lovforslaget, både når det gjeld krav til dokumentasjon, protokoll og klageåtgang. Institusjonen skal dokumentere inngripande grenser og inngrep og skal sende protokollane til statsforvaltaren. Statsforvaltaren skal kontrollere om grenser og inngrep, samla sett og isolert, er nødvendige for å ivareta barnet. I tillegg fører dei tilsyn med institusjonane og det enkelte barn. Barn skal òg kunne medverke i institusjonen si avgjerd om grenser og inngrep og kan klage til statsforvaltaren. Det er oppretta ein eigen klageportal for barn, som skal gjere det enklare å klage. Eg har òg sett, på enkelte institusjonar eg har besøkt, at ein har blitt veldig mykje flinkare, vil eg seie, til å henge opp informasjon på institusjonen, slik at barn skal vite kor dei kan vende seg. Institusjonen skal òg hjelpe barn som ynskjer å klage, og eg understrekar – som komiteen – at tilsette òg må leggje til rette for at barn kan få bistand av andre. Igjen vil eg gjenta at me skal evaluere desse lovendringane etter tre år, særleg i ljos av rettssikkerheitsspørsmål. Kristeleg Folkeparti spurde meg i stad om kompetanse. Det er det viktig å svare på, for det må ikkje bli ei misforståing rundt at ein har endra på kravet til masterutdanning i det kommunale barnevernet og kompetansekrava som ligg i institusjonsbarnevernet. Å styrkje kompetansen i institusjonsbarnevernet er eit pågåande arbeid. Alle institusjonar må sikre nødvendig bemanning og kompetanse. Tydelegare krav til kompetanse i institusjonsbarnevernet har no ført til fleire tilsette med relevant utdanning. Det er òg nyleg utvikla eit fagleg rammeverk for arbeidet i barnevernsinstitusjonane, som gjev eit meir strukturert og kunnskapsbasert grunnlag for vidare kompetanseheving. Til debatten om oppfølginga av Stene-utvalet: Regjeringa arbeider kontinuerleg med å følgje opp kritikken og situasjonen, som handlar om kostnadskontroll, kapasitet og kvalitet. Grunnkapasiteten er styrkja i institusjonsbarnevernet, sjølv om det framleis er behov for vidare arbeid der. Me er godt i gang med oppfølginga av områdegjennomgangen, og me har varsla at me kjem til å kome tilbake til Stortinget i forbindelse med statsbudsjettet, med ei vurdering av Stene-utvalet. Det er forskjell på å kome til Stortinget med forslag til konkrete lovendringar og organisatoriske grep, så eg oppfattar framleis at me er litt ueinige om kva som er forventa her.
Innstilling fra familie- og kulturkomiteen om Endringer i barnevernsloven (bedre beskyttelse av barn på institusjon) (Innst. 362 L (2025–2026), jf. Prop. 86 L (2025–2026))
Eg meiner det er gode spørsmål, og eg meiner òg at me har gjort godt greie for det i lovforslaget. Blant anna føreslår me hyppigare rettsleg kontroll. Me føreslår periodisk kontroll kvar sjette månad, slik institusjonsutvalet føreslo. I tillegg styrkjer me òg barns rettssikkerheit med tanke på medverknad, høve til å klage osv. Dette er eit kjempeviktig område. Tru meg på det – eg deler representantens både syn og meiningar om at når me gjer endringar som dette, må barns rettssikkerheit bli ivareteken godt. Eg høyrer det eigentleg frå alle partia i komiteen, og difor vil eg gjenta at me kjem til å evaluere desse reglane etter tre år, der me særleg skal ha blikk på akkurat det representanten tek opp.
Innstilling fra familie- og kulturkomiteen om Endringer i barnevernsloven (bedre beskyttelse av barn på institusjon) (Innst. 362 L (2025–2026), jf. Prop. 86 L (2025–2026))
Eg gjorde i mitt innlegg greie for det som handlar om barns rettssikkerheit. Det er òg viktig, som det står i lovforslaget, og som eg trur representanten Toppe òg etterlyste, at me skal evaluere desse endringane etter tre år. Da kjem me til å sjå særleg på ivaretaking av barns både medverking og rettssikkerheit. Eg meiner me òg grunngjev forlenging av opphaldstida godt i lovforslaget. Det handlar fyrst og fremst om å ta omsyn til barnet, som kan trenge meir tid for opphaldet sitt, slik at det rett og slett får betre føresetnader når det skal ut av institusjonen.
Innstilling fra familie- og kulturkomiteen om Endringer i barnevernsloven (bedre beskyttelse av barn på institusjon) (Innst. 362 L (2025–2026), jf. Prop. 86 L (2025–2026))
Eg er heilt ueinig i premissen for spørsmålet. Eg meiner at lovforslaget me legg fram i dag, bidreg til å gje barnevernsinstitusjonane likare og betre verktøy. Me styrkjer barns rettssikkerheit òg i lovforslaget – det meiner eg er godt teke vare på – og så er me tydelege på, det sa eg i innlegget mitt, at dei mest inngripande tiltaka er siste utveg. Det skal framleis vere slik at det er godt miljøterapeutisk arbeid, relasjonsarbeid og tillit som må byggjast i barnevernsinstitusjonane i Noreg. Eg har besøkt mange av dei, og der jobbar det veldig kompetente, dyktige tilsette, som er betre på dette, trur eg, enn både representanten og eg. Me tek òg arbeidet med sikkerheit og opplæring på alvor, i tillegg til at me kjem til å sikre at det blir sett av meir pengar til å følgje opp tilsette i arbeidet med nytt lovverk. Så eg er ikkje einig i premissen for spørsmålet.
Innstilling fra familie- og kulturkomiteen om Endringer i barnevernsloven (bedre beskyttelse av barn på institusjon) (Innst. 362 L (2025–2026), jf. Prop. 86 L (2025–2026))
Eg trur ikkje me forstår kvarandre heilt her no. Det representanten seier, er at ho ynskjer at me skal kome til Stortinget utan å vere klar med alt, men så seier representanten samtidig: med forslag til lovendringar og organisatoriske endringar. Det er jo sluttresultatet av Stene-rapporten. Og det er mitt poeng – me må ta det trinnvis, slik rapporten legg opp til. Det er me i gang med når det gjeld å sjå på både fagleg normering og tydelegare føremål for institusjonane. Så med fare for at me snakkar forbi kvarandre, er det i alle fall mitt svar. Det vil ikkje vere rett å gjere det på den måten.
Innstilling fra familie- og kulturkomiteen om Endringer i barnevernsloven (bedre beskyttelse av barn på institusjon) (Innst. 362 L (2025–2026), jf. Prop. 86 L (2025–2026))
Eg er heilt einig i at den rapporten er viktig, og han peika på ein del alvorlege forhold når det gjeld vår organisering av institusjonsbarnevernet. Det eg nok synest er litt merkeleg i forslaget som er fremja frå Høgre i dag, er at det ser ut som at ein hoppar bukk over ganske store delar av det Stene-utvalet faktisk sa. Det rapporten er veldig tydeleg på, er at dei endringane dei tek til ordet for, må skje trinnvis. Rapporten åtvarar eigentleg mot å gjere alt på ei gong, òg fordi rapporten til Stene-utvalet erkjenner at det aleine, eller sluttresultatet dei legg opp til, ikkje vil vere rett å gjere på kort sikt. Det er årsaka til at me ikkje kan støtte eit slikt forslag. Stortinget vedtok kvalitetsløftet i fjor – eit vedtak som utvalsleiar Erik Stene sjølv omtalar som eit paradigmeskifte i institusjonsbarnevernet. Og eg er veldig oppteken av, som ansvarleg statsråd, å gjere ting her i rett rekkjefølgje og på ein god måte.
Innstilling fra familie- og kulturkomiteen om Endringer i barnevernsloven (bedre beskyttelse av barn på institusjon) (Innst. 362 L (2025–2026), jf. Prop. 86 L (2025–2026))
Eg meiner at det lovforslaget me har til behandling i dag, viser utolmodigheita både i mitt departement og i regjeringa. Det at me allereie no – og det er eg veldig glad for, for det er brei støtte i salen – får vedtatt endringar i barnevernslova som gjer at me kan beskytte barn på institusjon på ein langt betre måte enn i dag, er i seg sjølv veldig, veldig bra. Eg er òg glad for støtta frå Framstegspartiet. Så er det fleire utgreiingar som gjenstår, f.eks. det representanten tek opp, med forsterkningar, men vi har jo allereie pilotar, som er forsterka institusjonar, som me òg må evaluere kunnskapen frå. Det er veldig mykje som skjer i institusjonsbarnevernet no, samtidig. Difor er eg òg oppteken av at det me gjennomfører, skal me gjennomføre med god kvalitet, det skal vere godt nok gjennomtenkt og utgreidd, og det at Stortinget i dag vedtek denne lova, er ein kjempeviktig del av det arbeidet.
Innstilling fra familie- og kulturkomiteen om Endringer i barnevernsloven (bedre beskyttelse av barn på institusjon) (Innst. 362 L (2025–2026), jf. Prop. 86 L (2025–2026))
Veldig kort tid etter at eg blei barne- og familieminister, mottok eg rapporten frå Storberget-utvalet. Den utviklinga me alle såg i fjor, med fleire alvorlege hendingar knytte til svært unge barn som gjorde kriminalitet, så meinte eg og regjeringa at det hasta å kome til Stortinget med endringar. Difor har me arbeidd veldig raskt for å kome til Stortinget no med endringane som no er føreslått, for å sikre betre verktøy for barnevernsinstitusjonane til å kunne beskytte barna på ein betre måte, særleg når det gjeld risikoen for å utsetje seg sjølv eller andre for fare. Resten av arbeidet held me òg på med. Me har bl.a. gjeve diverse utgreiingsoppdrag. Så er det for tidleg for meg å gje representanten ein dato for når me kjem til Stortinget med det, men det er ein heilt sentral del av oppfølginga av heile Storberget-utvalet og òg ein sentral del av arbeidet med kvalitetsløftet, som Stortinget har slutta seg til.
Innstilling fra familie- og kulturkomiteen om Endringer i barnevernsloven (bedre beskyttelse av barn på institusjon) (Innst. 362 L (2025–2026), jf. Prop. 86 L (2025–2026))
Eg er glad for at komiteens fleirtal støttar lovforslaga i proposisjonen. Som fleire har vore inne på, byggjer dette lovforslaget på anbefalingar frå eit ekspertutval som nyleg vurderte tiltak overfor barn som gjer gjenteke eller alvorleg kriminalitet. Dette er òg ei vidare oppfølging av kvalitetsløftet i barnevernet. Barnevernet skal gje nødvendig hjelp, omsorg og beskyttelse til dei mest sårbare barna våre. Stadig fleire barn på barnevernsinstitusjonane våre har større og meir samansette utfordringar. Me har òg, som fleire har vore inne på, sett ei bekymringsfull utvikling, særleg når det gjeld svært unge barn som gjer kriminalitet. Det å gje barnevernet nødvendig verktøy er ein heilt sentral del av regjeringas plan for Noreg. Det er viktig at alle institusjonar har tilgang til meir omfattande inngrep i barnas rett til besøk og bruk av mobil og internett. Eg er einig i at dette heilt klart er inngripande, men det er etter regjeringas meining nødvendig for å hindre at barn utset seg sjølv og andre for skade, og for å hindre rekruttering til kriminalitet. Eg er glad for at fleirtalet i komiteen stiller seg bak forslaga som skal gje barna betre beskyttelse. Barn kan få opphald i ein barnevernsinstitusjon når dei utset si eiga utvikling for alvorleg fare, f.eks. knytt til kriminalitet. I dag kan det opphaldet avsluttast, sjølv om barnet framleis har både den same risikoåtferda og behov for eit vidare opplegg. Difor er eg glad for støtte til forslaget som legg til rette for å forlengje opphaldstidene. Det skal gje barn lengre tid og betre utsikter til eit godt liv. Og for å styrkje barns rettssikkerheit skal det, som det står i lovforslaget, innførast hyppigare rettsleg kontroll. Grunnplanken i institusjonstilbodet skal framleis vere eit godt miljøterapeutisk arbeid, basert på medverknad, samarbeid og tillit. Inngrep skal alltid vere siste utveg og må vere til barnets beste. Regjeringa vil arbeide vidare med å styrkje kompetansen i barnevernsinstitusjonane, og eg vil her særleg vise til opplæringsprogrammet om tryggleik og sikkerheit, der tilsette får trening i å førebyggje og handtere konfliktar og inngrep. Me arbeider òg med ei langsiktig omstilling av institusjonstilbodet, slik at barn skal få meir ro og meir stabilitet. Det kan òg førebyggje bruk av tvang, og eg er einig med komiteen i at dette arbeidet er heilt avgjerande for å lykkast. Det kviler eit tungt ansvar på staten i å beskytte barn under offentleg omsorg, og eg er difor glad for støtte til lovforslaga, som skal gje nødvendig omsorg og beskyttelse.
Innstilling fra familie- og kulturkomiteen om Endringer i markedsføringsloven mv. (gjennomføring av direktivet om styrket forbrukervern i det grønne skiftet) (Innst. 395 L (2025–2026), jf. Prop. 38 LS (2025–2026))
Kvar dag tek me som forbrukarar val som påverkar både klima og miljø – ofte meir enn me er klar over. Gode forbrukarval har difor veldig stor betydning i arbeidet med både å få ned klimautsleppa og å skåne naturen. Eg vil takke saksordføraren for å ha gjort godt greie for dette lovforslaget. Det er rett og slett god forbrukarpolitikk Stortinget einstemmig vedtek i dag. Eg er glad for at me alle rett og slett skal bli verna betre mot det saksordføraren omtalte som grønvasking. Eg trur ikkje eg heller treng å bruke veldig mykje meir tid enn det, men vil seie at eg er glad for at Stortinget einstemmig vedtek denne saka.
Møte onsdag den 27. mai 2026 kl. 10
Eg er ikkje einig i at ein ikkje har gjort det. Dei endringane som er iverksette no i inneverande år, byggjer jo på behandling av Kvalitetsløftet, som Stortinget har vedteke. I forkant av lovproposisjonen var forslag på høyring på vanleg vis. Kvalitetsløftet, som blei behandla i familie- og kulturkomiteen i fjor, var òg på høyring. Eg meiner desse endringane er behandla på ein god og ryddig måte. I tillegg er regjeringa og Arbeiderpartiet opptekne av å følgje opp kunnskapsgrunnlag me har fått, som Storberget-rapporten, som kom i fjor. Der ser me at det er behov for å gjere meir for både å beskytte barn betre og å gje dei betre omsorg. Derfor tydeleggjer me òg omsorgsansvaret som ligg til institusjonane, i det lovforslaget som er til behandling no. Alt i alt er dette for at me skal få eit betre og tryggare barnevern som beskyttar barn betre.
Møte onsdag den 27. mai 2026 kl. 10
Me klarar å gjere fleire ting samtidig. Eg er heilt einig med representanten i at det er viktig å styrkje grunnkapasiteten. Eg er veldig glad for at me det siste året har fått ned antal brot på bistandsplikten betydeleg, sjølv om eg ikkje vil seie at me er heilt friskmelde enno. Difor er arbeidet med både å ha god styring og kostnadskontroll og ikkje minst å sikre at dei ungane som treng institusjonsplass, får det, ein av mine viktigaste prioritetar. Samtidig er eg bekymra over dei få ungane me snakkar om her som har behov for betre beskyttelse, mot andre eller òg mot skade dei kan utsetje seg sjølve for, og oppteken av at barnevernsinstitusjonane får den nødvendige verktøykassa. Eg meiner at lovforslaget som no er til behandling i Stortinget, er veldig godt ramma inn med tanke på særleg barns rettssikkerheit, som det er lagt stor vekt på i lovforslaget.
Møte onsdag den 27. mai 2026 kl. 10
Det gjer djupt inntrykk på meg å høyre om ungdom som har opplevd tvang, og om dei som slit med det i ettertid. Det gjer òg djupt inntrykk på meg å høyre om ungdom som i ettertid stiller spørsmål om kvifor dei ikkje blei beskytta når dei blei oppsøkte av kriminelle, eller om foreldre som ikkje kan forstå kvifor deira barn ikkje blei hindra å reise ut av ein institusjon for å ruse seg. Dei tilsette i barnevernet møter vanskelege dilemma kvar einaste dag, og dei må ha dei rette verktøya for å kunne løyse dei på best mogleg måte. Eg trur representanten og eg vil vere einige om at det viktigaste truleg er miljøterapi – kompetanse og tid til å byggje relasjonar og gje omsorg, men at dei òg må kunne setje grenser og gje barn tydelege rammer, slik at barn får den beskyttelsen dei treng, anten dei står i fare for å hamne i eit kriminelt nettverk eller på andre måtar skadar seg sjølv eller andre. Det er dette me føreslår i lovforslaget som no er til behandling. Tiltaka me føreslår, skal ikkje brukast ofte. Det blir stilt strenge vilkår, og det skal alltid vurderast ut frå behovet til det enkelte barn. Barnevernsinstitusjonane skal i sitt miljøterapeutiske arbeid førebyggje behovet for å bruke fysisk makt og inngrep i rettane til barn. God kompetanse i den enkelte institusjonen er viktig for å få til dette. Institusjonstilsette skal ha kunnskap om korleis fysisk maktbruk kan førebyggjast. Institusjonen skal alltid forsøke miljøterapeutisk metode for å fremje samarbeid. Kravet om å sende protokoll til Statsforvaltaren og klageretten barna har, er viktig for at institusjonen skal vere grundig i sine vurderingar. Ein god relasjon mellom tilsette og barn er nøkkelen til å få dette til. Regjeringa arbeider no med ei langsiktig omstilling av institusjonstilbodet, vedteken i Kvalitetsløftet, slik at barn skal kunne vere meir i ro og få meir heilskapleg og fleksibel hjelp. Dette vil òg leggje til rette for meir stabile relasjonar, som kan bidra til å førebyggje bruk av tvang, og at inngrep – når det er nødvendig – blir gjort på ein måte som blir opplevd som trygt for barnet. Vurderingar av kva som er det beste for det enkelte barnet, står dei tilsette i institusjonane i kvar einaste dag. Førebygging er og skal vere innarbeidd i miljøarbeidet til institusjonane. Inngrep i rettane til barn er likevel av og til nødvendig av omsyn til barnet. Slik eg ser det, vil lovforslaga gje institusjonane betre verktøy for å gje barna nødvendig omsorg og beskyttelse.
Møte onsdag den 27. mai 2026 kl. 10
Det er meir enn berre litt spennande å sjå på. Eg varsla veldig tydeleg at me kjem til å følgje opp fødselstalsutvalet. Regjeringa er òg blitt bedt om å kome til Stortinget med ei stortingsmelding om oppfølging av fødselstalsutvalet. Det som er viktig for Arbeidarpartiet og for regjeringa, er at folk skal kunne få det antalet barn dei ynskjer seg. Eg kjem heller ikkje til å meine noko om kor mange barn folk skal få, det er opp til den enkelte, men me kan jo gjere meir for at fleire får det antalet dei ynskjer seg. Me veit at det er ein del som ynskjer seg to ungar, men som ender opp med å få berre ein. Difor vil me sjå på fleire av dei forslaga fødselstalsutvalet har føreslått. Viss eg var representant frå KrF, ville eg ha vore litt forsiktig med å etterlyse auke av barnetrygd, for er det noko Arbeidarpartiet har fått til saman med SV, Senterpartiet, Miljøpartiet og Raudt, er det ein historisk auke av både barnetrygda og ei rekkje andre økonomiske tiltak som treffer barnefamiliane.
Møte onsdag den 27. mai 2026 kl. 10
Den største og viktigaste fridomsreforma for kvinner i dette landet har vore at ein både har hatt ein god likestillingspolitikk gjennom mange år, og at ein har kome i arbeid. Den største fridomen ligg jo i å kunne forsørgje seg sjølv og sine. Ja, eg trur at me langt på veg har verdas beste foreldrepermisjonsordning. Representanten må gjerne vise meg eit land som har betre ordningar for at foreldre kan vere heime med ungane sine når dei er små. Så anerkjenner eg at det finst eit hamsterhjul. Eg har sjølv som barneminister uttalt at eg vil det hamsterhjulet til livs. Det er mange foreldre som synest at kvardagen er slitsam. Difor vil me sjå på forslaga frå fødselstalsutvalet, som bl.a. har føreslått ei 70-prosentsordning for foreldrepermisjon. Det synest eg er spennande å sjå på. Så vil kollegaen min Kari Nessa Nordtun òg arbeide med det me har snakka om her tidlegare – korleis me kan få fleire fritidsaktivitetar, f.eks. i SFO.
Møte onsdag den 27. mai 2026 kl. 10
Svaret på det er nei. I motsetning til Kristeleg Folkeparti meiner eg det ikkje er sjukt eller ein sjuk kultur å la eittåringar gå i barnehage. Debatten dei siste vekene er etter mi meining ein debatt som moraliserer sterkt over valet foreldre gjer, når det store fleirtalet av foreldre i Noreg ynskjer å bruke barnehage for sine ungar, kanskje allereie frå dei er eitt år. Eg meiner det er heilt unødvendig å «shame» – om det er eit parlamentarisk uttrykk – foreldres val i det heile. Det meiner eg det er Kristeleg Folkeparti som gjer – ikkje Arbeidarpartiet. Det Arbeidarpartiet har gjort i regjering saman med dei raud-grøne partia, er å sikre ein historisk låg barnehagepris. Me har styrkt barnetrygda på eit nivå som KrF aldri var i nærleiken av då dei sjølv hadde påverknad på budsjettet. Me har i tillegg motteke ein fødselstalsrapport, som eg har svart representanten om nokre gonger tidlegare, og som eg gleder meg til å fylgje opp. Eg er heilt overtydd om at Arbeidarpartiet, som i generasjonar har vore med på å byggje ut den velferdsstaten me er stolte av i dag, òg skal klare å utvikle han vidare, bl.a. gjennom å sjå på fleksibilitet i ordningane. Me har kanskje verdas beste foreldrepengeordning. Me har forbetra ho mens me har sete i regjering. Det er no fleire som tek ut 80 pst. på foreldrepengeordninga, fordi ein ikkje lenger tapar på å ta det. Det trur eg er eit uttrykk i retning av noko av det representanten frå KrF uttrykkjer – at det er fleire som ynskjer noko meir tid heime. Det er heilt fint, og det har me òg lagt til rette for. Me meiner på ingen måte at Kristeleg Folkeparti eigentleg gjer det, men at dei ser ut til å vere meir opptekne av å gå rundt med peikefingeren.
Møte onsdag den 27. mai 2026 kl. 10
Eg meiner at koordinering av tenester har mykje å seie for at me får varsling til rett tid. Eg er bekymra over at det kjem for få varslingar, f.eks. frå barnehagesektoren. Då har eg saman med kollegaen min Sigrun Aasland tenkt til å sjå på f.eks. kva som ligg i rammeplanane for barnehagane, og kva me må gjera for at ein i større grad kan føle tryggleik og sikkerheit når ein varslar. Me er òg nøydde til å sikre at førebygginga startar tidleg. Bufdir har sjølv i det siste nasjonale møtet om nasjonalt barnevern sett på bekymringa om at det er for få meldingar tidleg. Dette er noko me kjem til å følgje veldig tett. Me må i tillegg sikre at me prioriterer pengar til arbeid med førebygging i kommunane. Det gjer me no i eit nytt førebyggingsprogram, og me gjer det i foreldrestøttande tiltak. I tillegg har me etablert denne undersøkingskommisjonen, som blei einstemmig vedteken i Stortinget, som skal ta tak i det som er systemsvikt.
Møte onsdag den 27. mai 2026 kl. 10
Det er noko som regjeringa vil vurdere, og som òg for så vidt ligg under ein annan statsråd enn meg. Det som er heilt sikkert, er at skal me klare å hindre og førebyggje at barn blir utsette for seksuelle overgrep og vald i nære relasjonar, må me klare å få alle tenester til å snakke saman. For eksempel veit me at eit verktøy som «Jeg vet» – eit verktøy ein brukar i skulen, som handlar om å gje ungane god informasjon og kunnskap om korleis dei òg kan kjenne igjen seksuelle overgrep – har vist seg å vere veldig, veldig effektivt. Som barneminister er eg oppteken av at me klarer å koordinere arbeidet mellom fleire departement, noko som gjer at me kjem tidlegare inn. I tillegg må me – og det er me godt i gang med –gjennomføre Kvalitetsløftet i barnevernet, der me òg har varsla ein ny nasjonal kompetanseplan for det kommunale barnevernet. Det er ikkje eitt enkelt svar på dette, og difor krev det brei innsats frå heile regjeringa.
Møte onsdag den 27. mai 2026 kl. 10
Eg er ikkje einig i at barnevernet er ein mellomstasjon. Det er veldig viktig å kommunisere tydeleg at me alle har ei plikt å melde bekymringar til barnevernet. Så ligg det òg ei avverjingsplikt i lovverket vårt, som eg synest me må snakke mykje oftare om. I tillegg har regjeringa varsla at me vil vurdere ei varslingsplikt for ulike yrkesgrupper, som eg òg har svara på i spørjetimen her tidlegare. I tillegg er det heilt avgjerande at me sikrar at ein allereie frå ein er gravid, får gode tilbod, gode, foreldrestøttande tiltak, og at me har gode helsestasjonar. I inneverande år løyver me frå mitt departement over 50 mill. kr i ulike tilskot til foreldrestøttande tiltak. Det veit me betyr veldig mykje, for veldig mange kan få god hjelp i sin foreldrekvardag, som kan gjere at dei kan få leve gode liv med sine barn.
Møte onsdag den 27. mai 2026 kl. 10
Tusen takk for eit veldig viktig og veldig godt spørsmål. Kripos-rapporten er alvorleg lesing, og eg er sjølv bekymra for dei aller minste. Difor har me sett i verk ei rekkje tiltak. Fyrst og fremst meiner eg det er veldig viktig at me er i gang med førebyggingsprogrammet, som sørgjer for at kommunane i inneverande år får over ein halv milliard kroner til førebygging. Me arbeider i mitt departement, i «lead» i mitt departement, med å koordinere fleire andre departement som skal sørgje for ei oppvekstpakke til kommunane. Me veit – òg fordi eg tidlegare leia kommunalkomiteen – at det er veldig mange ulike rettleiarar og retningslinjer for kommunane, og der må me tydeleggjere det som ligg i førebyggingsarbeidet for kommunane. Eg meiner òg det er viktig at eg samarbeider med Sigrun Aasland, høgare utdannings- og forskingsministeren, som òg no ser på rammeplanar, f.eks. for barnehage. Eg registrerte for berre nokre veker sidan at tilsette i barnehagar etterlyser meir kompetanse og kunnskap. Det synest eg er viktig at me tek med oss. Eg har òg ein tilleggsbekymring, og det er at ein del bekymringsmeldingar til barnevernet i for liten grad kjem frå sektorane som har dei aller minste ungane. Dette arbeidet krev ein brei innsats frå fleire statsrådar, og som barneminister koordinerer eg mykje av dette. Eg meiner det er enormt viktig at me i mykje større grad klarer å avdekkje vald i nære relasjonar og seksuelle overgrep mot barn tidlegare.
Møte onsdag den 20. mai 2026 kl. 10
Det er ingen tvil om at me må stille meir opp for mindre barnevernstenester enn for store. Det at veldig mange av dei minste kommunane i Noreg har eit interkommunalt samarbeid om deira barnevernstenester, er veldig viktig for å kunne bidra til at det er eit sterkt fagmiljø i det kommunale barnevernet. Det er òg ulike typar tilskot for å kunne støtte opp under utviklingsprosjekt der fleire kommunar går saman om kompetanse- og tiltaksutvikling i barnevernet, bl.a. via statsforvaltar. Når det gjeld kommunar med særskilde utfordringar, kan dei òg bli følgde opp av eit eige rettleiingsteam gjennom dialogmøte med statsforvaltar for å drøfte situasjonen i barnevernet med kommuneleiinga. Desse tiltaka ser me har hatt positiv effekt. Eg har òg bedt Bufdir sørgje for betre informasjon til kommunane om relevante kompetansemiljø som barnevernstenesta kan kontakte for å få rettleiing i arbeid med saker som krev spesiell kunnskap.
Møte onsdag den 20. mai 2026 kl. 10
Eg har forståing for at fleire kommunar brukar tid på å få på plass sine førebyggingsplanar. Det var ikkje gode tal i fjor, men nærare jol hadde me jo 80 pst. svar om at dei no har på plass gode førebyggingsplanar i kommunane. Eg har òg vore bekymra for det same som representanten. Difor er eg veldig glad for at me nå er klare med grunnmodellen for hjelpetiltak som er utarbeidde i samarbeid med Nubu. Frå neste år kan då kommunar søkje på tilskot til å kunne bruke dette veldokumenterte tiltaket. Nubu er inne i over 200 norske kommunar i dag. Me veit at det er mogleg å snu utviklinga. Det har Nubu òg veldig god erfaring med. Me ser jo – i kommunar som representanten kjenner godt, f.eks. Lillestrøm – gode resultat av nettopp å jobbe på denne måten og bruke viktig og ny forsking og kunnskap.
Møte onsdag den 20. mai 2026 kl. 10
Å prioritere tidleg innsats er å investere i framtida, både for kvart enkelt barn og ikkje minst for oss som samfunn som heilskap. Skal me lykkast med tidleg innsats, må me saman prioritere førebyggjande arbeid, og me må prioritere å gjere det som verkar. Me veit at det tek tid å byggje strukturar som fungerer. Med barnevernsreforma blei det i 2022 innført krav om at kommunane skal fremje gode oppvekstvilkår gjennom tiltak som førebyggjer omsorgssvikt eller åtferdsproblem. Ein del av kravet som kom den gongen var at kommunane skulle samle det førebyggjande arbeidet og lage ein plan. Tidleg i fjor meldte berre halvparten av kommunane at dei hadde ein slik plan på plass. Rett før jol svara heldigvis 80 pst. av oppvekstleiarane at dei har ein førebyggjande plan i kommunen. Det viser at kommunane no jobbar godt med dette. Det er òg behov for betre familierettleiingstiltak i barnevernet. Vedtak om råd og rettleiing er det hjelpetiltaket som barnevernstenesta brukar mest, men innhaldet og kvaliteten i dette har variert. Sidan 2020 har tre kompetansesenter, inkludert Nasjonalt utviklingssenter for barn og unge, og utvalde kommunar, samarbeidd om å utvikle ein grunnmodell for hjelpetiltak. Den blei ferdig i fjor og inkluderer ein eigen kunnskapsbasert familierettleiingsmodell for familiar og barn i alderen 4– 12 år. Frå neste år skal fleire kommunar kunne ta modellen i bruk. Så har me Parent Management Training Oregon, eller PMTO, som er eit behandlingstilbod for familiar med barn i alderen 4–12 år som slit med samspel i familien. Dette er tiltak med dokumentert effekt. Sidan 2023 har Bufetat tilbydt støtte til kommunar som ynskjer å ta dette tiltaket i bruk. Antal kommunar som har PMTO tilgjengeleg i eigne tenester no, har auka frå 154 kommunar i 2023 til 199 kommunar i fjor. Nyleg samla me òg ulike tilskotsordningar inn i det nye kommunale førebyggingsprogrammet for barn og unge. Som representanten kjenner godt til, er målet her å leggje til rette for gode oppvekstvilkår og å førebyggje at barn og unge fell utanfor. I år er tildelingsramma på rundt 520 mill. kr, og dette gjev kommunen moglegheita til å prioritere dei tiltaka dei har behov for lokalt. Tidleg innsats er heilt avgjerande for at me alle saman skal få moglegheita til å leve eit godt liv. Difor ynskjer eg denne debatten velkomen og håpar at det bidreg til at fleire kommunar set førebygging høgt på deira dagsorden.
Møte onsdag den 20. mai 2026 kl. 10
Handlingsplanens punkt éin er jo informasjon og rettleiing til helsepersonell og andre faggrupper. Eg meiner den handlingsplanen – som er veldig ny – har veldig klare og gode tiltak knytt til akkurat det temaet representanten etterspør. Det at faggrupper som tilsette ved skular, skulehelseteneste, fritidsklubbar, idrettslag, bedriftshelsetenesta osv., har god både kunnskap og kompetanse om speleavhengigheit, og korleis ein òg må samarbeide for å førebyggje det, meiner eg er ein veldig viktig del av planen. Den er òg heilt i starten av denne handlingsplanen. Eg trur at me har eit sett av gode verkemiddel no til både å førebyggje og hjelpe folk i alvorlege gjeldsproblem, men eg trur ikkje me er ferdige. Difor meiner eg det er eit veldig godt spørsmål representanten reiser, og eg meiner det er ein viktig debatt å ha i samfunnet, for som brukarar i ei digital verd er me òg stadig meir utsette for stadig nye metodar å få oss til å bruke pengar på.
Møte onsdag den 20. mai 2026 kl. 10
Eg er einig i at gjeldsregistera er viktige. Det er ein grunn til at me no jobbar med å vurdere og sjå på om me kan utvide det, men der har me òg – som svart til Stortinget tidlegare – behov for litt tid, for me ser at det er nokre personvernutfordringar knytt til det. Eg er heilt overtydd om at når ein no arbeider med ny handlingsplan, bl.a. for å førebyggje sjølvmord, er det viktig at fleire departement inngår i det arbeidet. Det gjer me. Både eg, helseministeren og fleire statsrådar samarbeider no på tvers for å lage ein god og treffsikker handlingsplan. I tillegg meiner eg det er viktig som barne- og familieminister å vere veldig bevisst på korleis ein kan få speleproblem, for me veit at ein del får det når dei er veldig unge. Difor er eg veldig glad for at kulturministeren har sett i gong ei utgreiing for å sjå på forbod mot lootboksar i dataspel, f.eks. Både Actis og Hyperion har teke opp med meg at dei er veldig bekymra for at det kan føre til bl.a. speleavhengigheit i vaksenlivet.
Møte onsdag den 20. mai 2026 kl. 10
Speleavhengigheit er eit alvorleg problem som kan vere svært belastande for dei som blir ramma, og ikkje minst for familiane deira rundt. Situasjonen kan bli ekstra alvorleg når speleavhengigheit fører til veldig stor gjeld, noko som dessverre ikkje er uvanleg. Alvorlege speleproblem kan forsterke psykiske belastingar og er ein veldig kjend risikofaktor for alvorleg psykisk uhelse og i ytste konsekvens – som representanten òg er inne på – sjølvmord. Dette understrekar betydinga av det representanten tek opp i spørsmålet til meg, både det førebyggjande arbeidet og hjelp til dei som allereie har problem. Samanhengen mellom speleavhengigheit, gjeld og psykisk helse vedkjem fleire fagområde enn mitt eige og blir òg følgd opp gjennom helse- og sosialpolitiske verkemiddel. Det går bl.a. no føre seg eit tverrdepartementalt arbeid der speleavhengigheit og økonomiske belastingar inngår som ein del av det sjølvmordsførebyggjande arbeidet. Denne innsatsen vil vere relevant i arbeidet med ny handlingsplan mot sjølvmord, i tillegg til handlingsplanen mot speleproblem, som regjeringa la fram i mars. Tiltaka her er bl.a. styrkt kompetanse i helse- og velferdstenestene om speleavhengigheit og sjølvmordsrisiko, betre oppfølging av pårørande, auka innsats i kriminalomsorga og meir kunnskap om samanhengen mellom speleproblem, gjeld og psykisk helse. Innanfor mitt ansvarsområde har me òg nokre viktige verkemiddel for førebygging og hjelp med gjeldsproblem. For det fyrste vil eg nemne ordninga med gjeldsregistera, som er eit sentralt førebyggjande tiltak mot at enkeltpersonar tek opp for mykje kreditt. Ordninga bidreg til å hindre at speleavhengige set seg i gjeld, særleg gjennom å avgrense tilgangen på forbrukskreditt, som ofte er den type gjeld denne gruppa tek opp. Eg vurderer òg no om ordninga skal utvidast til å gjelde fleire typar gjeld, for å gjere ordninga meir treffsikker. Det andre tiltaket er moglegheita for gjeldsordning etter gjeldsordningsloven. Denne har gjennom mange år hjelpt svært mange, òg speleavhengige, til å kome ut av fastlåste gjeldssituasjonar. Frå i fjor blei den ordninga gjort enklare og meir tilgjengeleg, og den gjev raskare hjelp og kortare nedbetalingstid for personar med helseutfordringar eller sosiale problem, som speleavhengigheit. Større moglegheiter for ny gjeldsordning er særleg viktig for mange med speleproblem. Heilt til slutt vil eg nemne at omtrent 75 000 personar har nytta seg av moglegheita til å sperre seg for kreditt, som kredittopplysningsloven opnar for. Dette er òg eit viktig førebyggjande tiltak mot impulsive låneopptak i forbindelse med pengespel.
Viser de 50 siste av 231 innlegg